Nhóm chủ đề 6/7
Truyền thông và mật mã lượng tử
Quantum Communication and Cryptography
Lý thuyết thông tin lượng tử, QKD, mạng và bộ lặp lượng tử, mật mã hậu lượng tử: hai hướng đối phó với mối đe dọa của máy tính lượng tử.
4 chủ đềkhoảng 240 giờ11 khóa học12 sách
Theo cấp độ: 1 Trung bình · 3 Nâng cao
Giới thiệu
Máy tính lượng tử đủ lớn sẽ phá được RSA và mật mã đường cong elliptic đang bảo vệ internet. Có hai cách đối phó, và nhóm này học cả hai: dùng chính vật lý lượng tử để phân phối khóa, hoặc chuyển sang thuật toán cổ điển mà đến nay chưa ai biết cách phá hiệu quả, kể cả bằng máy tính lượng tử.
Lý thuyết thông tin lượng tử là nền toán học: kênh lượng tử, entropy von Neumann, giới hạn Holevo, dung lượng kênh và đo lượng vướng víu. Phân phối khóa lượng tử đi từ BB84, E91 tới chứng minh an toàn, tấn công thực tế vào thiết bị và triển khai trên sợi quang, vệ tinh. Mạng lượng tử và bộ lặp lượng tử mở rộng khoảng cách bằng hoán đổi vướng víu, bộ nhớ lượng tử và ngăn xếp giao thức của internet lượng tử. Mật mã hậu lượng tử học các chuẩn FIPS 203, 204 và 205 do NIST ban hành năm 2024 và lộ trình chuyển đổi hệ thống — chủ đề gần với thực tế doanh nghiệp nhất, có thể học ngay sau Cơ sở tính toán lượng tử và môn mật mã học.
Cần học trước: Tính toán lượng tử, Quang học lượng tử và quang tử học (cho QKD và mạng), lý thuyết thông tin, mật mã học và mạng máy tính. Hướng này gắn với nhu cầu nhân lực truyền thông lượng tử mà các chương trình đào tạo sau đại học trong nước đang chuẩn bị.
Nên học trước
Thứ tự học
Sắp theo mục "Nên học trước" trong hướng dẫn của từng chủ đề.
Cần học trước
Tính toán lượng tử: Khoa học và công nghệ thông tin lượng tử
Kỹ thuật điện: Lý thuyết thông tin và mã hóa
Toán học: Xác suất thống kê
Giáo trình: From Classical to Quantum Shannon Theory
Khóa chính: Quantum Computation (Physics 219 / Computer Science 219) · Caltech
Cần học trước
Trong nhóm: Lý thuyết thông tin lượng tử
Quang học lượng tử và quang tử học: Quang học lượng tử
Khoa học máy tính: Mật mã học
Giáo trình: Introduction to Quantum Cryptography
Khóa chính: Quantum Cryptography · TU Delft
Cần học trước
Trong nhóm: Phân phối khóa lượng tử
Quang học lượng tử và quang tử học: Tương tác ánh sáng – vật chất và cavity QED
Khoa học máy tính: Mạng máy tính
Giáo trình: Quantum Networking
Khóa chính: The Building Blocks of a Quantum Computer: Part 2 · TU Delft
Cần học trước
Tính toán lượng tử: Khoa học và công nghệ thông tin lượng tử
Khoa học máy tính: Mật mã học
Toán học: Lý thuyết số, Đại số tuyến tính
Giáo trình: FIPS 203: Module-Lattice-Based Key-Encapsulation Mechanism Standard
Khóa chính: Introduction to Post-Quantum Cryptography · UMBC
Kỹ năng đạt được
- Tính entropy, thông tin tương hỗ và dung lượng của kênh lượng tử đơn giản
- Phân tích an toàn và hiệu năng của giao thức BB84 có nhiễu
- Lập kế hoạch chuyển đổi một hệ thống sang ML-KEM và ML-DSA
Nghề nghiệp
- Kỹ sư truyền thông lượng tử
- Kỹ sư an toàn thông tin hậu lượng tử
- Kỹ sư mạng lượng tử