Bỏ qua tới nội dung chính

Cấu trúc tính toán

Computation Structures

Cấu trúc tính toán: từ mạch logic số đến kiến trúc vi xử lý cơ bản — hiểu máy tính hoạt động từ tầng thấp nhất.

4 khóa học đề xuất3 học liệu (3 sách)2 bài viết

Hướng dẫn học chủ đề

Trung bìnhkhoảng 38 giờ5 bước
  • Biểu diễn số nguyên, số thực và ký tự ở dạng nhị phân; hiểu tràn số và bù hai
  • Thiết kế mạch tổ hợp và mạch tuần tự từ cổng logic, flip-flop và máy trạng thái
  • Đọc và viết chương trình hợp ngữ RISC-V, hiểu cách lời gọi hàm dùng ngăn xếp

Giáo trình: Digital Design and Computer Architecture: RISC-V Edition +2 sách khác

Đọc hướng dẫn đầy đủ
Thuộc nhóm Kiến thức cốt lõi · Core subjects5 chủ đề · khoảng 191 giờPhần lõi bắt buộc: nhập môn máy tính, lập trình, cấu trúc dữ liệu và giải thuật, cấu trúc máy tính và toán rời rạc.Xem nhóm
Chọn nguồn tự học

Chọn khóa có lab thiết kế mạch/mô phỏng để hiểu trực quan thay vì chỉ học lý thuyết mạch.

Khóa học đề xuất

Khóa trên OpenER và khóa mở của các trường, tuyển chọn cho chủ đề này.

Xem tất cả (4)

MIT · 6.004 · Xuân 2017

Computation Structures (mở trong tab mới)

Cấu trúc tính toán

Chris Terman

Đề xuất chínhVideo + tài liệuLiên kết ngoàiCấp độ: Trung bìnhTiếng AnhCC BY-NC-SA 4.0

Môn của MIT đi từ transistor và cổng logic lên mạch tổ hợp, mạch tuần tự, máy trạng thái hữu hạn, tập lệnh, bộ xử lý đường ống, phân cấp bộ nhớ, bộ nhớ ảo và song song. Chia thành các chương ngắn có video, ghi chú và bài tập thiết kế mô phỏng trên trình duyệt.

Vì sao chọn: Chính là môn Computation Structures mà chủ đề mang tên, đi trọn con đường từ cổng logic, máy trạng thái tới bộ xử lý đường ống và bộ nhớ ảo. Chia chương ngắn có video và ghi chú, giấy phép mở.

  • Kinh điển

  • ETH Zürich · Xuân 2026

    Digital Design and Computer Architecture (mở trong tab mới)

    Thiết kế số và kiến trúc máy tính

    Onur Mutlu

    Thay thếVideo + tài liệuLiên kết ngoàiCấp độ: Trung bình

    Vì sao chọn: Dùng đúng giáo trình Harris và Harris mà lộ trình chọn làm sách chính, có video mọi buổi giảng, lab thiết kế trên FPGA và đề thi kèm lời giải. Đi sâu hơn MIT 6.004 ở phần vi kiến trúc hiện đại.

    • Chuyên sâu
    • Nhiều bài tập

  • Thay thếChỉ tài liệuLiên kết ngoàiCấp độ: Cơ bảnCần tài khoản miễn phí

    Vì sao chọn: Học bằng cách tự làm: từ cổng NAND tự xây ALU, bộ nhớ, CPU rồi trình hợp dịch, hoàn toàn trên mô phỏng. Hợp cho người mới muốn trực giác trước khi học lý thuyết; cần đăng ký tài khoản Coursera.

    • Dễ bắt đầu

Bài viết

Bài đọc mở đầu

Cấu trúc tính toán: tự tay xây một bộ xử lý từ cổng logic

Máy số, mạch tổ hợp, máy trạng thái, bộ xử lý như một máy trạng thái chạy chương trình, và cách đo hiệu năng — môn dạy bạn tự xây một chiếc máy tính.

16 phút đọc · Cập nhật 09/11/2026
Khóa học

Great Ideas in Computer Architecture

University of California, Berkeley · Dan Garcia, Borivoje Nikolic • Fall 2020

CS 61C là môn kiến trúc máy tính của UC Berkeley, thường học sau hai môn lập trình nhập môn CS 61A và CS 61B. Môn học trả lời câu hỏi: dòng mã bạn viết đi qua những tầng nào để thành điện tử chạy trong con chip? Khóa đi theo sáu “ý tưởng lớn” của ngành: trừu tượng hóa, định luật Moore, tính cục bộ và phân cấp bộ nhớ, song song, đo hiệu năng, và độ tin cậy nhờ dư thừa. Bạn sẽ học Biểu diễn dữ liệu: số nguyên, bù hai, số thực dấu phẩy động. C và quản lý bộ nhớ: con trỏ, mảng, chuỗi, cấp phát động, các lỗi bộ nhớ thường gặp. Hợp ngữ RISC-V: lệnh, rẽ nhánh, gọi hàm, quy ước thanh ghi, định dạng lệnh; quá trình biên dịch, hợp dịch, liên kết, nạp. Mạch số: transistor, cổng logic, đại số Boole, mạch tổ hợp, thanh ghi, máy trạng thái. Thiết kế bộ xử lý: datapath và bộ điều khiển một chu kỳ, pipeline và các loại xung đột (hazard). Bộ nhớ: cache (ánh xạ trực tiếp, kết hợp tập hợp, AMAT), hệ điều hành, bộ nhớ ảo, TLB, vào/ra, DMA. Song song: SIMD, đa luồng, OpenMP, đồng bộ hóa, nhất quán cache, MapReduce và Spark, trung tâm dữ liệu. Độ tin cậy: parity, mã sửa lỗi ECC, RAID.

Cập nhật 18/11/2026
Bài viết

Từ electron đến ứng dụng

Một chiếc máy tính là một chồng tầng trừu tượng. Mỗi tầng coi tầng bên dưới là một hộp đen và đưa lên tầng bên trên một khái niệm đơn giản hơn. Bài này đi từ hạt electron lên đến câu hỏi ban đầu mà máy tính được dùng để trả lời, và theo dấu một phép cộng c = a + b qua từng tầng.

72 phút đọc · Cập nhật 31/10/2026
Sách

Dive into Systems

diveintosystems.org

Sách mở giới thiệu hệ thống máy tính cho người mới: C, biểu diễn dữ liệu, kiến trúc, hợp ngữ x86-64 và ARM, phân cấp bộ nhớ, hệ điều hành và lập trình song song.

Cập nhật 24/09/2026
Sách

Computer Organization and Design RISC-V Edition

Elsevier (Morgan Kaufmann)

Sách kinh điển về tổ chức và thiết kế máy tính của Patterson và Hennessy, bản dùng tập lệnh RISC-V: lệnh máy, số học, bộ xử lý pipeline, phân cấp bộ nhớ và xử lý song song.

Cập nhật 24/09/2026
Sách

Digital Design and Computer Architecture: RISC-V Edition

Elsevier (Morgan Kaufmann)

Giáo trình thiết kế số và kiến trúc máy tính theo kiến trúc RISC-V: từ số nhị phân, cổng logic và máy trạng thái tới hợp ngữ, vi kiến trúc đơn chu kỳ, đa chu kỳ, pipeline và hệ thống bộ nhớ.

Cập nhật 24/09/2026