Nhóm chủ đề 6/7
Vật lý tính toán
Computational Physics
Giải bài toán vật lý bằng máy tính: vật lý tính toán, phương pháp số và mô phỏng – mô hình hóa.
3 chủ đềkhoảng 120 giờ13 khóa học3 sách
Theo cấp độ: 2 Trung bình · 1 Nâng cao
Giới thiệu
Rất ít bài toán vật lý thật có lời giải chính xác bằng giấy bút. Vật lý tính toán dùng máy tính để giải chúng: phương pháp số (tích phân số, giải phương trình vi phân, đại số tuyến tính số), mô phỏng (động lực học phân tử, Monte Carlo, hệ nhiều vật) và mô hình hóa hiện tượng phức tạp.
Chuẩn bị gì trước
Cần giải tích, đại số tuyến tính, phương trình vi phân và cơ học cổ điển, cộng với lập trình Python cơ bản. Không cần giỏi lập trình từ đầu — các chủ đề trong nhóm dạy dần.
Cách học
Với mỗi phương pháp số, hãy thử trên bài toán đã biết lời giải chính xác (con lắc nhỏ, rơi tự do) để kiểm tra sai số và độ ổn định, rồi mới áp dụng cho bài toán mới. Thói quen kiểm tra hội tụ và so sánh với lời giải giải tích là điều quan trọng nhất của người làm tính toán khoa học.
Nên học trước
Thứ tự học
Sắp theo mục "Nên học trước" trong hướng dẫn của từng chủ đề.
Cần học trước
Toán học: Giải tích, Đại số tuyến tính, Phương trình vi phân
Giáo trình: Computational Physics: A Practical Introduction to Computational Physics and Scientific Computing (Using C++)
Khóa chính: Physics through Computational Thinking · NPTEL
Giáo trình: Python Programming and Numerical Methods: A Guide for Engineers and Scientists
Khóa chính: Numerical Methods And Simulation Techniques For Scientists And Engineers · IIT Guwahati
Cần học trước
Trong nhóm: Vật lý tính toán, Phương pháp số trong vật lý
Giáo trình: Computational Physics: A Practical Introduction to Computational Physics and Scientific Computing (Using C++)
Khóa chính: Statistical Mechanics: Algorithms and Computations · PSL
Kỹ năng đạt được
- Cài đặt tích phân số, giải phương trình vi phân và bài toán trị riêng
- Đánh giá sai số, độ ổn định và hội tụ của phương pháp số
- Viết mô phỏng Monte Carlo và động lực học phân tử
- Dùng NumPy, SciPy và trực quan hóa kết quả
- Mô hình hóa hiện tượng phức tạp và kiểm chứng mô hình
Nghề nghiệp
- Kỹ sư mô phỏng và tính toán khoa học
- Nhà khoa học dữ liệu
- Kỹ sư tính toán hiệu năng cao (HPC)
- Nghiên cứu viên vật lý tính toán