Bài viết
Sinh học: sự sống nhìn bằng con mắt người lập trình
Vì sao người học khoa học máy tính nên biết sinh học: DNA là mã bốn chữ cái, dịch mã, tiến hóa như thuật toán tìm kiếm, nơ-ron, mô hình SIR — và học từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Nguyên lý và mẫu thiết kế phần mềm: viết code để còn sửa được
Vì sao code chạy đúng vẫn có thể là code tồi: che giấu thông tin, khớp nối và cố kết, mẫu Strategy và Observer, tái cấu trúc, nợ kỹ thuật.
19 phút đọc · 18/11/2026
Kiểm thử phần mềm: tìm ra lỗi trước người dùng
Kiểm thử phần mềm là gì ngoài chạy thử: kiểm thử đơn vị, giá trị biên, kiểm thử theo tính chất, độ phủ, kim tự tháp kiểm thử — và nên bắt đầu học từ đâu.
19 phút đọc · 18/11/2026
Bảo mật phần mềm: an toàn được xây từ đầu, không phải sơn lên sau cùng
Môn Bảo mật phần mềm học gì: mô hình hóa mối đe dọa, an toàn bộ nhớ, giữ bí mật ngoài mã nguồn, fuzzing, chuỗi cung ứng từ Heartbleed tới xz — và học từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Tương tác người – máy: thiết kế công nghệ cho những con người thật
Vì sao có thứ dễ dùng, có thứ khó dùng: mô hình tâm trí, định luật Fitts và Hick, thử với người dùng thật, khả năng tiếp cận, mẫu thiết kế lừa — và học từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Nguyên lý hệ thống máy tính: những ý tưởng giữ cho hệ thống lớn đứng vững
Những ý tưởng lặp lại trong mọi hệ thống lớn: chế ngự độ phức tạp, đặt tên, lập luận đầu cuối, bản sao và số chín, lưu tạm — và nên học từ đâu.
19 phút đọc · 18/11/2026
Mật mã học: toán học giúp hai người lạ nói chuyện riêng
Mật mã học làm được gì và vì sao tin được nó: phân tích tần suất, one-time pad, hàm băm, Diffie–Hellman, chữ ký số, máy lượng tử — và nên bắt đầu học từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Hệ phân tán: nhiều cỗ máy phải cư xử như một
Làm sao nhiều máy, máy nào cũng có thể hỏng, mạng có thể mất tin, vẫn chạy như một: lỗi từng phần, đồng hồ Lamport, đồng thuận đa số, MapReduce.
19 phút đọc · 18/11/2026
Tính toán song song: chia một việc lớn cho nhiều nhân và nhiều máy
Tính toán song song: định luật Gustafson, chia dữ liệu cho nhiều tiến trình, tranh chấp và phép gộp, cân bằng tải, chi phí giao tiếp — và nên học từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Tính toán di động và cảm biến: chiếc hộp cảm biến trong túi bạn
Điện thoại là hộp cảm biến có sóng và pin nhỏ: đếm bước từ tín hiệu nhiễu, tự định vị, tiết kiệm pin, ứng dụng theo ngữ cảnh, riêng tư vị trí — và học từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Tính toán khoa học: những con số đáng tin khi không có đáp án chính xác
Vì sao người học khoa học máy tính cần tính toán khoa học: số dấu phẩy động, tìm nghiệm, điều kiện và ổn định, Runge–Kutta, ma trận thưa — và bắt đầu từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Kinh tế học thuật toán: khi đầu vào của thuật toán biết tính toán
Thuật toán cho một thế giới ai cũng vì mình: cân bằng Nash, đấu giá khai thật, ghép cặp ổn định, giá của sự ích kỷ — và nên bắt đầu học từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Thuật toán cho sinh học tính toán: khi sinh học thành một ngành dữ liệu
Những thuật toán biến sinh học thành ngành dữ liệu: so khớp trình tự, mẹo tìm nhanh của BLAST, ghép bộ gen bằng đồ thị, cây phát sinh loài — và học từ đâu.
19 phút đọc · 18/11/2026
Logic cho khoa học máy tính: khi suy luận thành cỗ máy
Logic như bộ máy làm việc của tin học: bài toán SAT và DPLL, lượng từ, hợp giải và Prolog, giới hạn của suy luận tự động — và nên bắt đầu học từ đâu.
19 phút đọc · 18/11/2026
Học tăng cường: học từ thử, sai và phần thưởng đến muộn
Học tăng cường dạy máy học từ thử và sai: thăm dò hay khai thác, phần thưởng đến muộn, MDP và phương trình Bellman, Q-learning, lách phần thưởng — học từ đâu.
19 phút đọc · 18/11/2026
Mô hình đồ thị xác suất: vẽ ai ảnh hưởng tới ai, rồi để máy suy luận
Vì sao cần mô hình đồ thị xác suất: mạng Bayes, giải thích bớt, mô hình Markov ẩn và Viterbi, học bằng đếm, nhân quả — và nên bắt đầu học từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Biểu diễn tri thức và suy luận: ghi lại hiểu biết để máy tự rút ra kết luận
Viết điều máy “biết” thế nào để nó tự suy ra điều mới: mạng ngữ nghĩa, luật và suy diễn tiến, kế thừa có ngoại lệ, đồ thị tri thức — và nên học từ đâu.
19 phút đọc · 18/11/2026
Xử lý ngôn ngữ tự nhiên: dạy máy hiểu tiếng người, kể cả tiếng Việt
Máy làm việc với ngôn ngữ ra sao: vì sao tiếng Việt khó, tách từ, mô hình n-gram, vector từ, đánh giá và thiên kiến — và nên bắt đầu học từ đâu.
19 phút đọc · 18/11/2026
Thị giác máy tính: tìm ý nghĩa trong một bảng số
Máy tính nhìn ảnh ra sao: điểm ảnh và ánh sáng, cạnh, so khớp đặc trưng, chiều sâu từ hai camera, phát hiện vật, nhận diện khuôn mặt — và học từ đâu.
20 phút đọc · 18/11/2026
Robot học: dạy máy cảm nhận, quyết định và hành động trong thế giới thật
Robot học cho người học khoa học máy tính: vòng cảm nhận – hành động, động học, lọc Kalman, RRT, PID, an toàn khi làm cạnh người — và học từ đâu.
19 phút đọc · 18/11/2026