Video
Đăng bởi Ban biên tập OpenER ·
Tác giả giữ toàn bộ bản quyền (All Rights Reserved) — không phải giấy phép mở. Bạn vẫn xem và học miễn phí trên OpenER; muốn tái sử dụng cần xin phép tác giả.
PROFESSOR
I'm forgetting my routine. Okay, so today is going to be the last lecture where we really cover big-time material about circuits.
Tôi quên mất thói quen mở đầu của mình rồi. Được rồi, hôm nay là bài giảng cuối cùng mà chúng ta học kiến thức lớn về mạch điện.
Next lecture, Thursday, is going to be about design. So I have, of course, some ideas of what we can design with what we've learned, hopefully something that you will find that is cool.
Bài sau, thứ Năm, sẽ nói về thiết kế. Tất nhiên tôi đã có vài ý tưởng về những gì có thể thiết kế với kiến thức đã học, hy vọng các em sẽ thấy thú vị.
But if you have something that you would like to design and maybe have some ideas also, send me email. And maybe we can look at that.
Nhưng nếu các em có thứ gì muốn thiết kế, hoặc có ý tưởng nào, hãy gửi email cho tôi. Có thể chúng ta sẽ xem xét nó.
So but today we are going to talk more about operational amplifier. We sort of touched on them already in last lecture.
Còn hôm nay chúng ta sẽ nói thêm về bộ khuếch đại thuật toán. Bài trước chúng ta đã nhắc sơ qua rồi.
Today we are going to get to the nitty gritty and finish off this topic. So I will start with the recap, then go through basic configurations of things you can do with op-amps.
Hôm nay chúng ta sẽ đi vào chi tiết và kết thúc chủ đề này. Tôi sẽ bắt đầu bằng phần ôn lại, rồi đi qua các cấu hình cơ bản có thể làm với op-amp.
I will show you how to use node-voltage analysis to, using simple rules, analyze any circuit that we will encounter, at least in this course.
Tôi sẽ chỉ cách dùng phân tích điện áp nút với những quy tắc đơn giản để phân tích bất kỳ mạch nào mà ta gặp, ít nhất là trong môn này.
That includes operational amplifiers. And we'll design, finally, a current source, why? Well, because we need it for the touch sensor, right? That was something that we sort of swept under the rug.
Bao gồm cả op-amp. Và cuối cùng ta sẽ thiết kế một nguồn dòng. Tại sao? Vì ta cần nó cho cảm biến cảm ứng, đúng không? Đó là thứ mà ta đã tạm gác sang một bên.
And if we have time, we'll do a few examples.
Nếu còn thời gian, ta sẽ làm vài ví dụ.
So recap — so first of all, an operational amplifier has a symbol.
Ôn lại: trước hết, op-amp có một ký hiệu.
And the symbol is a triangle. And it's got an output. And it's got two inputs. And its channel is used with feedback.
Ký hiệu đó là một hình tam giác. Nó có một đầu ra. Và có hai đầu vào. Và nó được dùng cùng với hồi tiếp.
And anybody remembers what kind of feedback? Turns out there is two different, at least two, at least when it comes to om-amps, there are two different kinds of feedback.
Ai nhớ đó là loại hồi tiếp nào không? Hóa ra có hai loại, ít nhất là hai loại, ít nhất là khi nói về op-amp, có hai loại hồi tiếp khác nhau.
Anybody remembers which type of feedback we want to use with our operational amplifier? Yes?
Ai nhớ ta muốn dùng loại hồi tiếp nào với op-amp của mình không? Em nào?
STUDENT
Negative.
Hồi tiếp âm.
PROFESSOR
Okay, we want to use negative feedback. So we're going to put something like this. So this is a feedback loop.
Đúng, ta muốn dùng hồi tiếp âm. Vậy ta sẽ vẽ như thế này. Đây là một vòng hồi tiếp.
How do we make sure that this is negative feedback?
Làm sao đảm bảo đây là hồi tiếp âm?
Anybody has an idea? Yes?
Ai có ý kiến không? Em nào?
STUDENT
You connect it to the minus.
Nối nó vào đầu trừ.
PROFESSOR
Okay, we connect it to the minus terminal.
Đúng, ta nối vào cực trừ.
So whenever there is a feedback loop, that means that there is a path where we can go from the output of the operational amplifier back to one of its inputs.
Bất cứ khi nào có vòng hồi tiếp, nghĩa là có một đường đi từ đầu ra của op-amp trở về một trong các đầu vào của nó.
And if we have such a feedback loop, we want that this feedback loop includes the minus sign, okay? So and then of course we have an output here.
Và nếu có vòng hồi tiếp như vậy, ta muốn vòng đó đi qua cực trừ, được chứ? Rồi tất nhiên ta có một đầu ra ở đây.
And over here, we have an input, Vin.
Còn ở đây, ta có đầu vào Vin.
And that one needs to go to the other terminal of the operational amplifier, so negative.
Và nó cần nối vào cực còn lại của op-amp, tức là cực dương.
So then there is this idea of an ideal.
Tiếp theo là khái niệm lý tưởng.
And what are the characteristics of an ideal op-amp?
Các đặc tính của một op-amp lý tưởng là gì?
Back there, before you eat me? Okay, that's fine, yeah.
Em phía sau, trước khi em ăn thịt tôi? Được rồi, không sao.
STUDENT
Infinite gain.
Độ lợi vô hạn.
PROFESSOR
Okay, characteristics, one of them is infinite gain.
Đúng, một trong các đặc tính là độ lợi vô hạn.
Sometimes it's called open-loop gain.
Đôi khi gọi là độ lợi vòng hở.
And the reason this term "open-loop" is used in conjunction with this infinite gain is that, once we build circuits this operational amplifiers, very often we actually build amplifiers, and of course, we don't want to have a gain that is infinite.
Lý do dùng thuật ngữ "vòng hở" với độ lợi vô hạn này là khi ta xây mạch với op-amp, rất thường là ta xây bộ khuếch đại, và tất nhiên ta không muốn độ lợi vô hạn.
We want a gain that is two, or four, or 10, or whatever. And so to distinguish from that gain, we call this one open-loop gain, meaning without feedback.
Ta muốn độ lợi là hai, bốn, 10, hay bao nhiêu đó. Vì vậy để phân biệt với độ lợi đó, ta gọi nó là độ lợi vòng hở, nghĩa là không có hồi tiếp.
And then once we apply feedback, we get the closed-loop gain. So this is one of the characteristics of an ideal operational amplifier.
Khi áp dụng hồi tiếp, ta có độ lợi vòng kín. Đây là một trong các đặc tính của op-amp lý tưởng.
What else? What else? Yes?
Còn gì nữa? Còn gì nữa? Em nào?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Okay, thank you, no input current.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Đúng, cảm ơn em, không có dòng điện vào.
Iin is equal to 0.
Iin bằng 0.
And let me add one more thing that usually is not put together with operational amplifiers, but I just want to point that out.
Tôi thêm một điều nữa thường không được gắn với op-amp, nhưng tôi muốn nêu ra.
And that is, ' an ideal operational amplifier doesn't need a supply.
Đó là: op-amp lý tưởng không cần nguồn cấp.
If it's ideal, then what I've drawn here, this triangle with two inputs and an output, that's all we really need. We don't need a supply.
Nếu nó lý tưởng, thì những gì tôi vẽ ở đây, tam giác với hai đầu vào và một đầu ra, là tất cả những gì ta cần. Ta không cần nguồn cấp.
Of course, when you really go and use an op-amp in the lab, you need to connect a supply.
Tất nhiên, khi thực sự dùng op-amp trong lab, các em phải nối nguồn cấp.
And the reason I say this is that there was some confusion about, well, how does the supply affect my output, and so on? Well, if the operational amplifier is ideal, it does not.
Tôi nói điều này vì có một số nhầm lẫn về việc nguồn cấp ảnh hưởng đến đầu ra của tôi thế nào, v.v. Nếu op-amp là lý tưởng, thì không ảnh hưởng.
The supply is immaterial, okay? So there is also another thing that we just have to be aware of.
Nguồn cấp không quan trọng, được chứ? Còn một điều nữa mà ta cần lưu ý.
If we omit the supply, if we do not include the supply, then Kirchoff's Current Law doesn't seem to apply for the operational amplifier.
Nếu bỏ qua nguồn cấp, không đưa nó vào, thì định luật Kirchhoff về dòng dường như không áp dụng cho op-amp.
In other words, we get a current at the output, Iout, that is non-zero, usually. I mean, it could be zero. And if I do not connect anything here, then it is zero.
Nói cách khác, dòng điện ở đầu ra, Iout, thường khác 0. Tất nhiên nó cũng có thể bằng 0. Nếu tôi không nối gì ở đây thì nó bằng 0.
But the minute I connect a resistor here, then this current, I0, or Iout, is non-zero. But the other two currents into the op-amp, they're zero. So we add all the currents.
Nhưng khi tôi nối một điện trở vào đây, thì dòng điện này, I0 hay Iout, khác 0. Còn hai dòng điện vào op-amp kia thì bằng 0. Vậy ta cộng tất cả các dòng điện.
And they don't add up to zero. So that's kind of a consequence of using this abstraction of an ideal operational amplifier. Just keep that in mind.
Và tổng không bằng 0. Đó là hệ quả của việc dùng sự trừu tượng hóa op-amp lý tưởng này. Các em cứ nhớ điều đó.
But then if you use the ideal operational amplifier, the abstraction, everything gets a lot easier, a lot simpler. And you can actually design complex circuits.
Nhưng nếu dùng op-amp lý tưởng, tức là sự trừu tượng hóa, mọi thứ trở nên dễ và đơn giản hơn nhiều. Và ta thực sự có thể thiết kế các mạch phức tạp.
Everybody, even very seasoned designers, they use this abstraction. Otherwise, it just gets sort of unnecessarily complicated.
Ai cũng dùng cách trừu tượng hóa này, kể cả những nhà thiết kế rất dày dạn kinh nghiệm, họ đều dùng cách trừu tượng này. Nếu không thì mọi thứ sẽ phức tạp một cách không cần thiết.
Okay, so this particular circuit here, yeah, it's already a circuit. It's an operational amplifier. Anybody remembers what this does?
Được rồi, mạch này đây, vâng, nó đã là một mạch hoàn chỉnh rồi. Đây là một op-amp (bộ khuếch đại thuật toán). Ai nhớ mạch này làm gì không?
Yes?
Bạn nào?
STUDENT
Negative feedback.
Hồi tiếp âm.
PROFESSOR
Okay, it's got negative feedback, but what does it do actually? What function would it have? Yes?
Được, nó có hồi tiếp âm, nhưng thực sự nó làm gì? Nó có chức năng gì? Bạn nào?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Okay, so this particular circuit has Vout is equal to Vin. I call that Vout.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Được, mạch này có Vout bằng Vin. Tôi gọi đó là Vout.
And so this is often also referred to as buffer. And last time we looked at situations where such buffers are useful.
Vì vậy nó thường được gọi là mạch đệm (buffer). Lần trước chúng ta đã xem những tình huống mà mạch đệm như vậy hữu ích.
And you will encounter many more such situations in the homework and discussions also where you want to use a buffer.
Và các em sẽ gặp nhiều tình huống như thế nữa trong bài tập về nhà và buổi thảo luận, nơi các em muốn dùng mạch đệm.
Even though it may sound sort of silly, we have a device that just replicates at the output what you feed it at the input, this is useful.
Nghe có vẻ hơi ngớ ngẩn, một thiết bị chỉ sao chép ở đầu ra thứ em đưa vào đầu vào, nhưng nó hữu ích.
And the reason it's useful is that this current here is zero. So that's really why we want that. But very often, of course, you don't want to have just a buffer.
Lý do là dòng điện ở đây bằng không. Đó thực sự là lý do ta cần nó. Nhưng rất thường thì tất nhiên các em không chỉ muốn một mạch đệm.
You actually want to have some gain. Yes?
Các em thực sự muốn có một độ khuếch đại nào đó. Bạn nào?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Can I clarify — STUDENT: [INAUDIBLE] PROFESSOR: Without RL.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Tôi làm rõ nhé — SINH VIÊN: [KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Không có RL.
You could put an RL there, but then that would be sort of the job of the buffer circuit would be to drive this RL. It could be also a CL.
Em có thể đặt một RL ở đó, nhưng khi ấy nhiệm vụ của mạch đệm là điều khiển RL này. Cũng có thể là một CL.
Or it could be a very complicated thing, [INAUDIBLE],, whatever. Yes?
Hoặc một thứ rất phức tạp, [KHÔNG NGHE RÕ], gì cũng được. Bạn nào?
STUDENT
So if your Iout is non-zero, then when it goes back to the negative feedback for Iin, does that mean that if the current were going to RL, it's always going to go to RL?
Nếu Iout khác không, thì khi nó quay lại hồi tiếp âm cho Iin, có phải nghĩa là nếu dòng điện đi vào RL, thì nó luôn đi vào RL không ạ?
PROFESSOR
So the question is, that loop there that I showed is not for the current, it's just to identify the feedback. The output current really, yes, it flows to whatever you connect to the output.
Câu hỏi là vòng lặp tôi vẽ ở đó không phải dành cho dòng điện, nó chỉ để chỉ ra hồi tiếp. Dòng điện ra thì đúng là chạy vào bất cứ thứ gì em nối vào đầu ra.
None of that current flows back to the input, to the minus terminal, because that current is zero.
Không có dòng nào chảy ngược về đầu vào, về cực âm, vì dòng đó bằng không.
So if you connect nothing to the output of an operational amplifier, then the output current actually will be zero.
Nếu em không nối gì vào đầu ra của op-amp thì dòng điện ra sẽ bằng không.
But the minute you connect — you can calculate still what voltage you would have there and so on. You then can connect whatever you want to.
Nhưng khi em nối — em vẫn tính được điện áp ở đó và vân vân. Rồi em nối thứ gì tùy ý.
And the voltage doesn't change, but the current will be now whatever current is required to maintain that voltage.
Điện áp không đổi, còn dòng điện sẽ là bất kỳ giá trị nào cần thiết để duy trì điện áp đó.
Just at the output, an operational amplifier looks just like a controlled voltage source, just like a voltage source, like a battery, if you want, an ideal battery, except that it's controlled by whatever you have at the input.
Ở đầu ra, op-amp trông như một nguồn áp được điều khiển, như một nguồn áp, như một cục pin, nếu muốn, một cục pin lý tưởng, chỉ khác là nó được điều khiển bởi thứ em đặt ở đầu vào.
More questions? Yes?
Còn câu hỏi nào không? Bạn nào?
STUDENT
So this op-amp, is there like a VSS that you would use?
Op-amp này có VSS để dùng không ạ?
PROFESSOR
Okay, so again, is there a VSS and VDD? The minute you go to the lab, you better connect power to this thing.
Được, câu hỏi là có VSS và VDD không? Khi vào phòng lab, các em nhớ cấp nguồn cho nó.
This is precisely like — who learned how to drive a vehicle, a car? Okay, most of you, I suppose.
Điều này giống hệt như — ai đã học lái xe, lái ô tô? Tôi đoán hầu hết các em.
So if you think back when you first learned — maybe you had a driving teacher. So what did the driving teacher tell you?
Nhớ lại lúc mới học — có thể em có thầy dạy lái. Thầy dạy lái đã nói gì với em?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: They told you, well, here there are some pedals. There is maybe a gear shift or whatever, told you about the stuff that you need to know to drive the car.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Thầy nói đây là các bàn đạp. Có thể có cần số hay gì đó, thầy nói về những thứ em cần biết để lái xe.
He didn't go and say, hey, you know, by the way, there is a gas tank. And there is a fuel line, and so on.
Thầy không nói kiểu: này, nhân tiện, có một bình xăng. Có một đường dẫn nhiên liệu, vân vân.
And if you don't put gas in, the car isn't going to run. He didn't start with that detail. So here it's exactly the same for the operational amplifier.
Và nếu không đổ xăng thì xe sẽ không chạy. Thầy không bắt đầu bằng chi tiết đó. Với op-amp cũng hoàn toàn như vậy.
If you actually go and use it, then you better give it juice to run, not gasoline, but electricity.
Khi thực sự dùng nó, thì các em phải cấp năng lượng cho nó chạy, không phải xăng mà là điện.
But to analyze these circuits, to use operational amplifiers, we can abstract from that detail. And again, I recommend you do that.
Nhưng để phân tích các mạch này, để dùng op-amp, ta có thể bỏ qua chi tiết đó. Và tôi khuyên các em nên làm vậy.
And one consequence is that you don't even need to show VDD and VSS. You don't even need to show it in your circuit diagram. And why is this a good thing?
Một hệ quả là các em thậm chí không cần vẽ VDD và VSS. Không cần vẽ chúng trong sơ đồ mạch. Vì sao điều này tốt?
Well, because circuit diagrams have this tendency to get complicated. And we don't like complicated stuff, because it confuses us. So we don't need that.
Vì sơ đồ mạch có xu hướng trở nên phức tạp. Và ta không thích sự phức tạp, vì nó làm ta rối. Nên ta không cần chúng.
So again, when you're analyzing circuits, just forget the fact that you need to supply power to them.
Vậy khi phân tích mạch, cứ quên việc phải cấp nguồn cho chúng.
And once you go to the lab, you get a data sheet for the operational amplifiers that says, hey, you know, there are these two terminals.
Khi vào lab, các em sẽ có datasheet của op-amp, trong đó ghi có hai chân này.
And you need to put five volts on that one and minus five volts on that other one. And you do that. If you don't, it's not going to work.
Và phải đặt năm vôn vào chân này và âm năm vôn vào chân kia. Và các em làm vậy. Nếu không thì nó sẽ không hoạt động.
It's just like a car without gas. Yes?
Giống như xe không có xăng. Bạn nào?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Okay, so the question is, let's say you build a circuit that uses 10, or whatever many op-amps.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Được, câu hỏi là, giả sử em xây một mạch dùng 10, hoặc bao nhiêu op-amp cũng được.
Can you use the same supply for all of these op-amps? Or do you need different ones?
Liệu có thể dùng chung một nguồn cấp cho tất cả các op-amp này không? Hay cần các nguồn khác nhau?
Well, if you think about it, an ideal supply simply says the voltage is, let's say five volts.
Thì nếu nghĩ kỹ, một nguồn lý tưởng đơn giản chỉ nói rằng điện áp là, giả sử, năm vôn.
And if your op-amp spec sheet says, I need five volts to operate properly, well, then it probably will be happy with that.
Và nếu bảng thông số của op-amp ghi là cần năm vôn để hoạt động đúng, thì nhiều khả năng nó sẽ ổn với nguồn đó.
Now, if you add a second op-amp and that one also needs five volts, you can connect it there also.
Bây giờ, nếu bạn thêm op-amp thứ hai và nó cũng cần năm vôn, bạn cũng có thể nối nó vào đó.
The other op-amp will not even notice anything, because the ideal source will supply five volts. And that's that, and whatever current it wants.
Op-amp kia sẽ không hề nhận ra gì cả, vì nguồn lý tưởng sẽ cấp năm vôn. Thế thôi, và cấp bao nhiêu dòng điện tùy nó cần.
So yes, generally in fact, when we design stuff, the other problem is, of course, if you had two op-amps, one of them needs five volts and the other one needs 10 volts or so, then you would need two supplies.
Vậy là được, thực ra khi thiết kế, vấn đề khác tất nhiên là nếu có hai op-amp, một cái cần năm vôn và cái kia cần 10 vôn chẳng hạn, thì bạn sẽ cần hai nguồn.
So one thing that we are not going to get into in EE16A, EECS16A, is sort of to arrange things that you need the minimum number of supplies.
Một điều chúng ta sẽ không đi sâu trong EECS16A là sắp xếp mạch sao cho cần số nguồn cấp ít nhất.
But those are all things that are very interesting.
Nhưng những chuyện đó đều rất thú vị.
And they can keep us super busy, and so on, and get us our high pay as engineers also, but let's not get hung up on that stuff in EECS16A.
Chúng có thể khiến ta bận rộn vô cùng, và cũng giúp kỹ sư có lương cao nữa, nhưng đừng sa đà vào đó trong EECS16A. Cứ đảm bảo mạch op-amp đầu tiên chạy được trên giấy, rồi sau đó là trong bài thí nghiệm (lab).
Let's just make sure our first op-amp circuit works on paper, and then afterwards, in the lab.
Okay, so with that out of the way, let's look at the idea of gain.
Được rồi, xong phần đó, ta xem khái niệm độ khuếch đại (gain). Ta muốn có một bộ khuếch đại thuật toán có độ khuếch đại.
We want to get an operational amplifier with gain. So basically, the goal is to build a circuit where Vout over Vin is equal to some gain.
Tức là mục tiêu là xây mạch mà Vout chia Vin bằng một độ khuếch đại nào đó. Gọi nó là AV.
Let's call it AV. And that's the closed-loop gain.
Đó là độ khuếch đại vòng kín (closed-loop gain). Những thuật ngữ này không quá quan trọng.
I mean, these terms are not super important. You don't need to know them to get a full score on the final exam. It's just helpful.
Bạn không cần biết chúng để được điểm tuyệt đối trong bài thi cuối kỳ. Chỉ là có ích thôi.
So for example — of course, you can make this gain any or the number also.
Ví dụ, tất nhiên bạn có thể cho độ khuếch đại là số nào cũng được.
But let's say we wanted to build a circuit where the output is four times whatever voltage you put at the input. How are you going to do that?
Nhưng giả sử ta muốn xây mạch mà đầu ra gấp bốn lần điện áp đặt vào đầu vào. Làm thế nào đây? Có ai có ý tưởng không?
Well, anybody has an idea?
Được, tôi sẽ bắt đầu với một ý tưởng.
Okay, so I'll start with an idea. So the first thing is, we better take an op-amp.
Điều đầu tiên là ta nên lấy một op-amp.
So we know that the op-amp now, Vout, is equal to AV, for, in our example, times Vin.
Ta biết op-amp này có Vout bằng AV, trong ví dụ là 4, nhân Vin. Ta muốn điều này đúng.
We want this to be the case. That's the goal, right? That's our design goal. We also probably are going to connect the input to our operational amplifier.
Đó là mục tiêu, đúng không? Đó là mục tiêu thiết kế của ta. Có lẽ ta cũng sẽ nối đầu vào vào bộ khuếch đại thuật toán. Nếu không thì làm sao biết cần khuếch đại cái gì?
Otherwise, how could we possibly know what we want to amplify? So that makes sense — Vin. And out here we have Vout, just to make this super clear.
Vậy là hợp lý — Vin. Và ở đây là Vout, cho thật rõ ràng. Được rồi, op-amp có hai đầu vào.
Okay, so the op-amp has two input terminals. Last time we called them — well, let's say this one is called Va and this one is called Vb.
Lần trước ta gọi chúng là — thôi, giả sử đầu này là Va và đầu này là Vb. Tôi có thể đặt tên gì tùy ý.
I can give them whatever names I like.
Vậy Va tất nhiên bằng điện áp nào?
SINH VIÊN
So Va, of course, happens to be what voltage?
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Nó bằng Vin, vì ta đã nối nó với Vin.
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: It happens to be equal to Vin, because we connected it Vin. So now do you know the value of Vb?
Vậy bạn có biết giá trị của Vb không?
Assuming that your operational amplifier ideal, always in EECS16A, and that we somehow will apply negative feedback when all is said and done, do you know what then Vb would be?
Giả sử bộ khuếch đại thuật toán của bạn là lý tưởng, luôn như vậy trong EECS16A, và bằng cách nào đó ta sẽ áp dụng hồi tiếp âm cuối cùng, bạn có biết khi đó Vb sẽ bằng bao nhiêu không?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Actually, I just noticed that — I need to go back to the recap.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Thật ra tôi vừa nhận ra là — tôi cần quay lại phần tóm tắt. Đây là V cộng.
Here is V plus. And here is V minus. So it could be Va and Vb. The important thing is V plus is equal to V minus.
Và đây là V trừ. Vậy có thể là Va và Vb. Điều quan trọng là V cộng bằng V trừ. Nếu có hồi tiếp âm và op-amp của bạn là lý tưởng, thì điều này [KHÔNG NGHE RÕ].
If we have negative feedback and your operational amplifier is ideal, then this is [INAUDIBLE].. That's the most important thing. In fact, some people call this the golden rule.
Đó là điều quan trọng nhất. Thực ra có người gọi đây là quy tắc vàng. Không quan trọng.
It doesn't matter. Call it whatever you like. Just, if you have negative feedback and the op-amp is ideal, then the voltage is, at the two input terminals, V plus and V minus, are equal.
Gọi gì tùy bạn. Chỉ cần nhớ, nếu có hồi tiếp âm và op-amp lý tưởng, thì điện áp ở hai đầu vào, V cộng và V trừ, bằng nhau. Hay Va và Vb theo cách gọi này, chúng sẽ bằng nhau.
Or Va or Vb with this nomenclature, they're going to be equal. Now, we haven't put a negative feedback loop yet, okay? We're going to get there.
Giờ ta chưa đặt vòng hồi tiếp âm nào, nhé? Ta sẽ làm điều đó.
But we know that, if we're successful to create a negative feedback loop, then these two voltages are equal.
Nhưng ta biết rằng nếu tạo được vòng hồi tiếp âm, thì hai điện áp này bằng nhau. Nói cách khác, Vb bằng bao nhiêu?
SINH VIÊN
So in other words, Vb is equal to how much?
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Nó bằng Vin.
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: This is equal to Vin.
So the voltage here is going to be — if we were to measure this, we would find that this voltage is going to be Vin.
Vậy điện áp ở đây sẽ là — nếu ta đo nó, ta sẽ thấy điện áp này là Vin.
And that, of course, also is equal to Vout divided by Av for in our example. That's the condition, what we started with. Vout over Vin is AV.
Và tất nhiên nó cũng bằng Vout chia cho Av, trong ví dụ của ta. Đó là điều kiện ta bắt đầu. Vout chia Vin bằng AV.
Well, then that means that Vout is — Vin is equal to Vout over AV, over 4. Fair enough. Okay, so apparently, that's the thing.
Vậy có nghĩa là Vout — Vin bằng Vout chia AV, tức chia 4. Hợp lý. Được rồi, vậy đó là điều cần có.
So now we just need a way to tell the op-amp that we want this voltage to be 1/4 of Vout.
Giờ ta chỉ cần cách báo cho op-amp rằng ta muốn điện áp này bằng 1/4 của Vout.
SINH VIÊN
Do you know of a circuit that can do this, that you can take Vout, and from Vout, it can produce 1/4 of Vout?
Bạn có biết mạch nào làm được điều này không, lấy Vout vào, và từ Vout tạo ra 1/4 của Vout? Mạch chia áp.
STUDENT
A voltage divider.
PROFESSOR
A voltage divider, hey, you know, these things are useful not just for the exam. They're truly useful in circuits.
Mạch chia áp, thấy chưa, những thứ này hữu ích không chỉ cho kỳ thi. Chúng thật sự hữu ích trong mạch điện. Được, ta có hai điện trở, R1 và R2.
Okay, so we have two resistors, R1 and R2.
Và ta muốn điện áp ở đây bằng Vout chia AV.
And we want that this one, this voltage here, is going to be Vout over AV.
If, for example, this would be 1/4, then we could use 1 ohm here and 3 ohm — this isn't nice, this omega — 3 ohm for R2.
Ví dụ, nếu nó là 1/4, Ví dụ, nếu chỗ này là 1/4, thì ta có thể dùng 1 ohm ở đây và 3 ohm — viết thế này không đẹp, cái omega này — 3 ohm cho R2.
And if you use your voltage divider equation, which I'm sure you're now familiar with, you get 1/4.
Và nếu dùng công thức mạch chia áp, mà chắc giờ các em đã quen, ta được 1/4.
So once we do that, there is only one thing we have to do now. We have to make sure that we've got negative feedback.
Làm xong bước đó thì chỉ còn một việc phải làm. Ta phải đảm bảo có hồi tiếp âm.
So I neglected to put pluses and minuses here. Where should the plus go?
Lúc nãy tôi quên ghi dấu cộng và dấu trừ ở đây. Dấu cộng nên đặt ở đâu?
STUDENT
Top.
Ở trên.
PROFESSOR
At the top. And the minus, therefore, goes to the bottom. So here we designed a circuit that put — that amplifies the input by a factor AV.
Ở trên. Vậy dấu trừ nằm ở dưới. Vậy là ta đã thiết kế một mạch khuếch đại đầu vào lên AV lần.
And in for these values of resistors, for example, AV would be 4.
Với các giá trị điện trở này, chẳng hạn, AV sẽ bằng 4.
So by the way, when you actually build this, you probably are not going to use three-ohm and one-ohm resistors, but it would work just as well, actually better, if you used for 3,000 ohm and 1,000 ohm here.
Nhân tiện, khi thực sự xây mạch này, có lẽ các em sẽ không dùng điện trở 3 ohm và 1 ohm, mà dùng 3.000 ohm và 1.000 ohm cũng được, thậm chí còn tốt hơn.
Why is that preferable? Anybody has an idea? Yes?
Tại sao như vậy lại tốt hơn? Ai có ý kiến không? Em nào?
STUDENT
[INAUDIBLE] less power.
[KHÔNG NGHE RÕ] tốn ít công suất hơn.
PROFESSOR
Okay, it will consume less power. So obviously, there is going to be current flowing through these resistors. If they're very high valued, the current's small.
Đúng, nó tiêu thụ ít công suất hơn. Rõ ràng sẽ có dòng điện chạy qua các điện trở này. Điện trở lớn thì dòng điện nhỏ.
If they're low value, like just one or two ohms or so, the current is going to be very large.
Điện trở nhỏ, chỉ một hai ohm chẳng hạn, thì dòng điện sẽ rất lớn.
Since this current here is anyways zero, we don't need to run a large current down there. We only need to get this voltage.
Vì dòng điện ở đây vốn bằng không, ta không cần cho dòng lớn chạy xuống dưới này. Ta chỉ cần có điện áp này.
We don't need to supply a large or any current, for that matter. So we're going to use high-value resistor. We're not going to waste power. Otherwise it's just heat.
Ta không cần cấp dòng điện lớn, hay thậm chí bất kỳ dòng nào. Nên ta sẽ dùng điện trở giá trị lớn. Ta không muốn lãng phí công suất. Nếu không thì nó chỉ thành nhiệt.
Yes?
Em nào?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: What is actually — STUDENT: What does it mean for there to be current [INAUDIBLE]?
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Thật ra là — SINH VIÊN: Dòng điện bằng không nghĩa là gì ạ [KHÔNG NGHE RÕ]?
PROFESSOR
What does it mean that the current is zero? It just means that the current that flows into this terminal here, that current is equal to zero, and likewise, this current here.
Dòng điện bằng không nghĩa là sao? Nghĩa là dòng điện chạy vào cực này bằng không, và tương tự với dòng điện ở đây.
If we were to insert an ammeter into the wire that you connect to the input of the op-amp, you will find the ammeter is zero. Now obviously, you could have another circuit.
Nếu mắc một ampe kế vào dây nối với đầu vào của op-amp, các em sẽ thấy ampe kế chỉ bằng không. Dĩ nhiên cũng có thể có mạch khác.
You could have a circuit like this one, where you have, well, I mean, you — yeah, how do I do this?
Có thể có một mạch như thế này, trong đó, ừm, ý tôi là — à, vẽ sao nhỉ?
You could have a circuit like this one, a not-so-good op-amp. So the triangle is an ideal op-amp. But then outside the triangle, we have sort of a bad op-amp.
Có thể có mạch như thế này, một op-amp không tốt lắm. Hình tam giác là op-amp lý tưởng. Còn bên ngoài tam giác là phần op-amp tồi.
Now this bad op-amp, there very well could be current flowing here. You might even have another resistor here that goes to ground also.
Với op-amp tồi này, hoàn toàn có thể có dòng điện chạy ở đây. Thậm chí có thể có thêm một điện trở ở đây nối xuống ground.
If you would buy a bad op-amp also, then there might be current flowing. I don't know whether this is helpful.
Nếu các em mua một op-amp tồi, thì có thể sẽ có dòng điện chạy. Không biết ví dụ này có giúp ích không.
I mean, all I want to say is that we could certainly have also some kind of a contraption where this current wouldn't be zero.
Ý tôi chỉ là chắc chắn có thể có một thiết bị nào đó mà dòng này không bằng không.
But in EECS16A, the operational amplifier is always ideal. So then these currents are zero.
Nhưng trong EECS16A, op-amp luôn là lý tưởng. Nên các dòng điện này bằng không.
On the final or whatever, on the exam, please, please do not get confused. The current's going to be zero.
Trong bài thi cuối kỳ hay bất cứ bài thi nào, xin đừng nhầm lẫn chỗ này. Dòng điện sẽ bằng không.
All right, so does this make sense? If you had to build a circuit that takes a voltage and amplifies it by a factor of 10, would you know how to do that?
Được rồi, các em hiểu chứ? Nếu phải xây một mạch lấy một điện áp và khuếch đại lên 10 lần, các em có biết làm không?
Okay, good. Okay, we know how to do this. All right, so now we are going to try something. Now, in this circuit, we connect the input here.
Tốt. Vậy là ta biết cách làm. Giờ ta sẽ thử một việc. Trong mạch này, ta nối đầu vào ở đây.
That's where we connect the input. Well, let's try to connect the input instead over there.
Đó là chỗ ta nối đầu vào. Giờ thử nối đầu vào sang chỗ kia.
We just connect the input in, if you want, in the wrong place and see what happens.
Cứ nối đầu vào vào, có thể nói là, sai chỗ rồi xem chuyện gì xảy ra.
And what happens is called inverting.
Và đó gọi là mạch đảo.
Okay, so let me redraw the circuit a little bit. So our new Vin now is over here.
Để tôi vẽ lại mạch một chút. Vin mới của ta giờ ở đây.
So that's this Vin. And apparently, it's connected to the negative terminal of the operational amplifier through this resistor, R1. That's just re-drawing the circuit.
Tức là Vin này. Và rõ ràng nó nối với cực âm của op-amp qua điện trở R1 này. Đây chỉ là vẽ lại mạch.
There is nothing new. You have everything on this page, nothing new. And then there is this resistor R2 that goes between the output and the negative terminal of the op-amp.
Không có gì mới. Mọi thứ đều có trên trang này, không có gì mới. Rồi có điện trở R2 này nối giữa đầu ra và cực âm của op-amp.
So let's put R2.
Vậy ta vẽ R2.
And then the old input here, well, we could apply an input there also, but you can't do this with using superposition, so let's not.
Còn đầu vào cũ ở đây, ta cũng có thể đặt một đầu vào ở đó, nhưng không dùng được nguyên lý xếp chồng ở đây, nên thôi.
Let's just set this for zero right now so that it's simple. And the output is over there.
Cứ đặt nó bằng không lúc này cho đơn giản. Và đầu ra ở đằng kia.
So now we have a new circuit. It's different from this one, because we put the input here instead of putting the input there.
Vậy ta có một mạch mới. Nó khác mạch này vì ta đặt đầu vào ở đây thay vì đặt ở chỗ kia.
And otherwise, it's exactly the same. I just redrew it because it's easier to think about it. So now I would like to know what is Vout.
Còn lại thì hoàn toàn giống nhau. Tôi vẽ lại chỉ vì như vậy dễ suy nghĩ hơn. Giờ tôi muốn biết Vout bằng bao nhiêu.
Now we have to do circuit analysis with an operational amplifier. So I'll let you try to do this. Take a couple of minutes, two, three minutes. Wake up.
Giờ ta phải phân tích mạch có op-amp. Tôi để các em thử làm. Dành vài phút, hai ba phút. Tỉnh táo lên nào.
Get paper. And try to do this. And then we sort of work it out together, okay? But I would like you to try first.
Lấy giấy ra. Và thử làm xem. Sau đó ta sẽ cùng giải, được chứ? Nhưng tôi muốn các em thử trước.
So try to — what is it exactly what I would like, what we want?
Vậy hãy thử — tôi muốn chính xác là gì nhỉ, chúng ta muốn gì?
We want an equation that says Vout is some function of Vin and the resistors R1 and R2.
Chúng ta muốn một phương trình cho biết Vout là một hàm của Vin và các điện trở R1 và R2.
And we want to know what this function is. So you can start doing KVL, or KCL, or whatever.
Và chúng ta muốn biết hàm này là gì. Các em có thể bắt đầu dùng KVL, KCL, hay bất cứ cách nào.
And knowing that this is an ideal operational amplifier, try to analyze this problem.
Và biết rằng đây là một bộ khuếch đại thuật toán lý tưởng, hãy thử phân tích bài toán này.
[SIDE CONVERSATION] A little hint — what is this current here?
[TRÒ CHUYỆN RIÊNG] Gợi ý nhỏ: dòng điện ở đây là bao nhiêu?
Try to figure that one, that out first. If you're stuck, trying to figure out what is this current. What is the value of this current?
Hãy thử tìm dòng điện đó trước. Nếu em bị kẹt, hãy thử tìm xem dòng điện này là gì. Giá trị của dòng điện này là bao nhiêu?
[SIDE CONVERSATION] Anybody has the answer already?
[TRÒ CHUYỆN RIÊNG] Có ai có đáp án chưa?
Who wants more time? Who wants that we work together now? Okay, so we'll work together.
Ai muốn thêm thời gian? Ai muốn chúng ta cùng làm bây giờ? Được, vậy chúng ta cùng làm.
So first, what do we have to do first? What's the first step if we analyze a circuit with an op-amp?
Trước tiên, chúng ta phải làm gì đầu tiên? Bước đầu tiên khi phân tích một mạch có op-amp là gì?
Well, we have to determine if our conditions are met. The first condition is that the op-amp is ideal. Well, that's always the case in EECS16A.
Chúng ta phải xác định các điều kiện có được thỏa mãn không. Điều kiện đầu tiên là op-amp lý tưởng. Điều đó luôn đúng trong EECS16A.
The second thing we have is we have to verify something about the feedback. What is it?
Điều thứ hai là chúng ta phải kiểm tra một điều về hồi tiếp. Đó là gì?
Negative feedback, right? Here we have negative feedback, because if we go through around the loop here, we go through the minus terminal. So we have negative feedback, great.
Hồi tiếp âm, đúng không? Ở đây ta có hồi tiếp âm, vì nếu đi một vòng quanh mạch này, ta đi qua cực âm. Vậy ta có hồi tiếp âm, tốt.
Okay, so if we have negative feedback, then what was this big rule about this volt — actually, we are on this one here. What is this rule about these two voltages?
Được, nếu có hồi tiếp âm, thì quy tắc quan trọng về điện áp này là gì — thật ra là ở chỗ này. Quy tắc về hai điện áp này là gì?
STUDENT
They're equal.
Chúng bằng nhau.
PROFESSOR
They're the same, right? They're equal, meaning this voltage here is also equal.
Chúng bằng nhau, đúng không? Chúng bằng nhau, nghĩa là điện áp ở đây cũng bằng.
And so again, it means that, if you went there with a volt meter, you would always measure that the voltage here with respect to ground is zero.
Và vậy, nếu em đến đó với một vôn kế, em sẽ luôn đo được điện áp ở đây so với đất (ground) bằng không.
It doesn't mean that there is actually a wire connecting the two. If you put a wire there, it's not going to work anymore. So don't put the wire there.
Điều đó không có nghĩa là thực sự có một dây nối hai điểm. Nếu em nối dây vào đó, mạch sẽ không hoạt động nữa. Vì vậy đừng nối dây.
Even without the wire, if we have negative feedback, the voltage here is going to be zero. Well, once we know that, can we figure out what is I1, this I1 here?
Dù không có dây, nếu có hồi tiếp âm, điện áp ở đây vẫn bằng không. Khi biết điều đó, ta tìm được I1 không, I1 ở đây?
It's just equal to Vin over R1, Ohm's law. We have Vin [INAUDIBLE] at the resistor. And the value of this is Ohm's law.
Nó bằng Vin chia R1, định luật Ohm. Ta có Vin [KHÔNG NGHE RÕ] trên điện trở. Và giá trị này theo định luật Ohm.
So then this current flows out of the resistor. What is it going to do next?
Vậy dòng điện này chảy ra khỏi điện trở. Tiếp theo nó sẽ làm gì?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Okay, it's going flow up here. The current here is going to be I1. And the current here is going to be zero. And the voltage here is zero, really simple.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Được, nó sẽ chảy lên đây. Dòng điện ở đây sẽ là I1. Và dòng điện ở đây sẽ bằng không. Và điện áp ở đây bằng không, rất đơn giản.
So what's the voltage across the resistor? Let's call this voltage V2.
Vậy điện áp trên điện trở là bao nhiêu? Gọi điện áp này là V2.
Yes?
Em nói đi?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Okay, you're absolutely right. It's going to be I1 times R2.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Đúng rồi. Nó sẽ là I1 nhân R2.
And then, of course, we can plug in for I1. So what is the voltage here?
Và tất nhiên ta có thể thay I1 vào. Vậy điện áp ở đây là bao nhiêu?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: That's the only tricky part. The voltage here is zero. The voltage across here is V2.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Đó là phần duy nhất hơi khó. Điện áp ở đây bằng không. Điện áp trên đây là V2.
Maybe we can use KVL. We start from here. We do a KVL loop — let me do this in a different color — a KVL loop like this.
Có lẽ ta dùng KVL. Ta bắt đầu từ đây. Ta lập một vòng KVL, để thầy dùng màu khác, một vòng KVL như thế này.
So we start from zero. And we go right back to zero. So KVL should apply. So then we end at V2 at the positive terminal.
Ta bắt đầu từ không. Và quay về lại không. Vậy KVL áp dụng được. Ta đến V2 ở cực dương.
Plus we end the Vout also at the positive terminal. And that closes — completes our loop. So this is simply KVL.
Cộng với Vout cũng ở cực dương. Và như vậy khép kín vòng. Đây đơn giản là KVL.
And therefore, Vout is equal to minus V2. And that is equal to minus I1 times R2.
Do đó, Vout bằng trừ V2. Và bằng trừ I1 nhân R2.
And that is equal to minus Vin times R2 over R1. So now we've analyzed our circuit.
Và bằng trừ Vin nhân R2 chia R1. Vậy là ta đã phân tích xong mạch.
Hey, it's kind of interesting. This also is a gain stage. If you want, it multiplies the input with R2 over R1.
Thú vị đấy. Đây cũng là một tầng khuếch đại. Nó nhân đầu vào với R2 chia R1.
But there is this minus sign here. And that's why it's called an inverting, sign inverting. That's sign inversion, sign-inverting gain stage.
Nhưng có dấu trừ ở đây. Vì thế nó gọi là đảo, đảo dấu. Đó là tầng khuếch đại đảo dấu.
So sometimes you use this one. Sometimes you use the other one. In fact, we will see shortly an example where we use both of them simultaneously. Why?
Đôi khi ta dùng loại này. Đôi khi ta dùng loại kia. Thực ra sắp tới ta sẽ thấy một ví dụ dùng cả hai cùng lúc. Tại sao?
Well, because then we can use it to calculate the difference between two voltages. So there is one other thing that I want to point out. Here we have the input.
Vì khi đó ta dùng nó để tính hiệu của hai điện áp. Còn một điều nữa thầy muốn chỉ ra. Ở đây ta có đầu vào.
And what's the current that is drawn from the input source?
Dòng điện lấy từ nguồn đầu vào là bao nhiêu?
Whatever we connect to the input of this gain stages that happens to be non-inverting, what is this current here?
Bất cứ thứ gì ta nối vào đầu vào của tầng khuếch đại không đảo này, dòng điện ở đây là bao nhiêu?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: It's going to be 0 I is equal to 0, because it's simply connected to the op-amp. And therefore, the current is zero. What about the current here?
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Nó bằng 0, I bằng 0, vì nó chỉ nối vào op-amp. Do đó dòng điện bằng không. Còn dòng điện ở đây thì sao?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: This current here is I1, which is also equal to Vin divided by R1, for this circuit. So it's not zero. So sometimes you absolutely want it to be zero.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Dòng điện ở đây là I1, cũng bằng Vin chia R1, với mạch này. Vậy nó không bằng không. Đôi khi ta nhất định muốn nó bằng không.
But with the inverting gain stage, you don't get that. Yes?
Nhưng với tầng khuếch đại đảo thì không được như vậy. Em nói đi?
STUDENT
Why was the I1 not [INAUDIBLE] PROFESSOR: Why is I1 not equal to — STUDENT: Vin over R1 plus R2 [INAUDIBLE]..
Tại sao I1 không [KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Tại sao I1 không bằng — SINH VIÊN: Vin chia R1 cộng R2 [KHÔNG NGHE RÕ].
PROFESSOR
Because the voltage across this resistor here — here we have Vin. Here we have zero. The voltage across the resistor is Vin.
Vì điện áp trên điện trở này — ở đây ta có Vin. Ở đây ta có không. Điện áp trên điện trở là Vin.
The voltage here, this voltage here is zero. So the voltage here is zero. The voltage here is zero. So the voltage across the resistor is just Vin.
Điện áp ở đây, điện áp tại điểm này bằng không. Nên điện áp ở đây bằng không. Điện áp ở đây bằng không. Vậy điện áp trên điện trở chỉ là Vin.
STUDENT
But why do R2 [INAUDIBLE] the voltage drop across?
Nhưng tại sao R2 [KHÔNG NGHE RÕ] điện áp rơi trên nó?
PROFESSOR
Oh, there is a voltage drop across it. The R2 has to be present, first of all, so that we have negative feedback. And secondly, the current I1 flows through R2.
À, có điện áp rơi trên nó chứ. Trước hết, R2 phải có mặt để ta có hồi tiếp âm. Thứ hai, dòng điện I1 chạy qua R2.
And we get a voltage drop in R2. And that voltage drop is precisely the amplified version of — well, I1 is the same.
Và ta có độ sụt áp trên R2. Và độ sụt áp đó chính xác là phiên bản được khuếch đại của — à, I1 vẫn như vậy.
But I1 is proportional to Vin. And then if you make R2 larger than R1, the same current produces a larger voltage. And consequently, we get gain.
Nhưng I1 tỉ lệ với Vin. Và nếu bạn chọn R2 lớn hơn R1, cùng một dòng điện tạo ra điện áp lớn hơn. Do đó, ta có độ khuếch đại.
So we want this resistor here in order to produce the voltage Vout, but the current I1 is determined solely by Vin, not — and R1, not by R2.
Vậy ta cần điện trở này để tạo ra điện áp Vout, nhưng dòng I1 chỉ được xác định bởi Vin, không — và R1, chứ không phải R2.
Okay, maybe talk to me after the class, okay?
Được rồi, em nói chuyện với thầy sau buổi học nhé?
So again, let me get back.
Giờ quay lại nhé.
In this, for the inverting gain stage, there is current flowing into, not the amplifier, but into the input of our inverting gain stage I1, current I1.
Ở tầng khuếch đại đảo, có dòng điện chạy vào, không phải vào bộ khuếch đại, mà vào đầu vào của tầng khuếch đại đảo là I1, dòng I1.
Sometimes you don't want that. What's an easy fix if you don't like this and you still want to use an inverting gain stage? What could you do? Yes?
Đôi khi bạn không muốn như vậy. Cách khắc phục dễ là gì nếu bạn không thích điều này mà vẫn muốn dùng tầng khuếch đại đảo? Bạn có thể làm gì? Em nào?
STUDENT
You need a buffer.
Cần một mạch đệm.
PROFESSOR
Exactly, just put — I'm running out of space here, but you could put a buffer in front here. In fact, I'll draw a buffer.
Chính xác, chỉ cần đặt — Thầy hết chỗ rồi, nhưng bạn có thể đặt một mạch đệm ở phía trước. Thầy sẽ vẽ một mạch đệm.
But it's going to be a very small buffer — minus, plus.
Nhưng nó sẽ rất nhỏ — trừ, cộng.
You could put this here. If you did that, now this current here still would be I1, but this current here would be zero. It's a little bit small, but it will work.
Bạn có thể đặt nó ở đây. Làm vậy thì dòng điện ở đây vẫn là I1, nhưng dòng điện ở đây sẽ bằng không. Hơi nhỏ, nhưng nó sẽ hoạt động.
Okay, so now, some of you may have found that analyzing this circuit was a bit convoluted, or difficult, or I don't know what.
Được rồi, có lẽ một số bạn thấy việc phân tích mạch này hơi rối, hoặc khó, hoặc thế nào đó.
So I promised you that just like for any other circuit, we can use node-voltage analysis. And analysis becomes simple.
Thầy đã hứa rằng cũng như với mọi mạch khác, ta có thể dùng phân tích điện áp nút. Và việc phân tích trở nên đơn giản.
We can actually do the same with op-amps, NVA, Node-Voltage Analysis, is for op-amps.
Ta có thể làm tương tự với op-amp, NVA, phân tích điện áp nút, cho op-amp.
So what's this? Well, it's a technique that works — a computer can do it — that works on any sort of circuit with op-amps that we encounter in EECS16A.
Vậy đây là gì? Đó là một kỹ thuật hiệu quả — máy tính cũng làm được — áp dụng cho mọi mạch có op-amp mà ta gặp trong EECS16A.
And you just have to sit there and crunch. And you get the result. I promise you, learn this technique.
Bạn chỉ cần ngồi tính. Và có kết quả. Thầy đảm bảo, hãy học kỹ thuật này.
You probably can use it on three problems, though I don't know exactly yet, on the final exam, and you get free points just for learning this technique. So please learn it.
Có thể bạn dùng nó cho ba bài, dù thầy chưa biết chính xác, trong kỳ thi cuối kỳ, và bạn có điểm miễn phí chỉ nhờ học kỹ thuật này. Nên hãy học nó.
And don't complain it's hard. A computer can do it. And you are not a computer. You are much smarter than that.
Và đừng than là khó. Máy tính làm được. Còn bạn không phải máy tính. Bạn thông minh hơn nhiều.
So let's figure out what it is. So let's do it for an example.
Vậy hãy xem nó là gì. Hãy làm với một ví dụ.
And also, there will be a note posted on the website today. Maybe it's already there on the course website.
Hôm nay cũng sẽ có một ghi chú đăng trên trang web. Có thể nó đã có trên trang web môn học rồi.
And it goes through exactly this. It describes this technique. But anyways, we're going to go through it all together.
Và nó đi qua đúng phần này. Nó mô tả kỹ thuật này. Dù sao, ta sẽ cùng nhau đi qua tất cả.
Okay, a very complicated circuit — so again, it may already be on the website.
Được rồi, một mạch rất phức tạp — có thể nó đã có trên trang web.
And if not, this afternoon it will be on the website, this circuit, of all analysis, and nicely typeset, and so on.
Nếu chưa, chiều nay nó sẽ có trên trang web, mạch này, cùng toàn bộ phân tích, được soạn đẹp, v.v.
So you can refer to that just like the node-voltage analysis handout that was posted at the beginning of Module Two.
Bạn có thể tham khảo giống như tài liệu phân tích điện áp nút đã đăng vào đầu Module Hai.
So the rules are pretty much the same as for normal node-voltage analysis. We have to identify a reference node, ground.
Các quy tắc gần như giống phân tích điện áp nút thông thường. Ta phải xác định một nút tham chiếu, đất (ground).
We have this already in this circuit, so nothing big there. Then we have to identify all the nodes for which we know the voltage already. So that will be this one.
Mạch này đã có sẵn, nên không có gì đặc biệt. Rồi ta phải xác định tất cả các nút mà ta đã biết điện áp. Đó sẽ là nút này.
That's an input. Well, we know the voltage there. Otherwise, the circuit is not going to work. If you don't tell it what it should amplify, how could it know?
Đó là đầu vào. Ta biết điện áp ở đó. Nếu không, mạch sẽ không hoạt động. Nếu bạn không cho nó biết cần khuếch đại gì, làm sao nó biết được?
Okay, so these are known. We don't need equations on those. And then, this one is special.
Được rồi, những nút này đã biết. Ta không cần viết phương trình cho chúng. Và nút này là đặc biệt.
The output of an operational amplifier, well, I'm not saying that we know the voltage there, but you don't write an equation for that node.
Đầu ra của một bộ khuếch đại thuật toán, thầy không nói rằng ta biết điện áp ở đó, nhưng bạn không viết phương trình cho nút đó.
So that's special for op-amp, no equation, no KCL equation for Vout.
Đó là điểm đặc biệt của op-amp, không có phương trình, không có phương trình KCL cho Vout.
Hey, neat, one less equation. And then all the other nodes, we have to write equations. So in this particular case, there are two more nodes, this one and this one.
Hay quá, bớt được một phương trình. Còn tất cả các nút khác, ta phải viết phương trình. Trong trường hợp cụ thể này, có hai nút nữa, nút này và nút này.
We have to write equations for those. And then further — let's call this Vminus And this Vplus. Further, we have a new equation that we normally don't have.
Ta phải viết phương trình cho chúng. Hơn nữa, hãy gọi nút này là Vminus và nút này là Vplus. Ta còn có một phương trình mới mà thông thường không có.
We have that only with an op-amp.
Chỉ có khi dùng op-amp.
Vplus equals Vout, ideal op-amp. Oh, and just be sure, don't forget to check we have negative feedback — yes.
Vplus bằng Vout, với op-amp lý tưởng. À, và nhớ kiểm tra là có hồi tiếp âm — đúng rồi.
So once we have that, now all we need to do is, we need to write two KCL equations. We need to write a KCL equation for this node.
Khi đã có vậy, giờ ta chỉ cần viết hai phương trình KCL. Ta cần viết một phương trình KCL cho nút này.
And we need to write a second KCL equation for that note there. We'll start with this one. Actually, I'll let you write the KCL equation for this node here, for the Vminus node.
Và một phương trình KCL thứ hai cho nút ở kia. Ta bắt đầu với nút này. Thật ra, để các em tự viết phương trình KCL cho nút này, nút Vminus.
You will write the KCL equation. Then we are going to work it out together. So but, get started. Hey, you know, otherwise I wouldn't ask you.
Các em hãy viết phương trình KCL. Sau đó ta sẽ cùng giải. Nào, bắt đầu đi. Này, không thì thầy đã chẳng hỏi các em.
And I wouldn't take you through the answer. You have to read a 200-page book to get it.
Và thầy cũng sẽ không hướng dẫn các em đáp án. Các em phải đọc một cuốn sách 200 trang mới có được nó.
Who has got the case the KCL equation?
Ai đã có phương trình KCL rồi?
STUDENT
Yup.
Dạ.
PROFESSOR
Yes?
Em nói đi?
STUDENT
I1 is equal to I R1 I [INAUDIBLE]..
I1 bằng I R1 I [KHÔNG NGHE RÕ].
PROFESSOR
Okay, all right, perfect, so I R1 is equal to — STUDENT: [INAUDIBLE] PROFESSOR: What?
Được, đúng rồi, vậy I R1 bằng — SINH VIÊN: [KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Sao cơ?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Plus 0, yes.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Cộng 0, đúng.
So equation one — that's for node Vminus — is the sum of all currents leaving the node is zero.
Vậy phương trình một, cho nút Vminus, là tổng các dòng điện đi ra khỏi nút bằng không.
That's what KCL is. So I R1, we defined up there what that is. I R1 is equal to I R2 plus, if you want, plus zero.
KCL là như vậy. I R1 thì ta đã định nghĩa ở trên rồi. I R1 bằng I R2 cộng, nếu muốn, cộng không.
We could put that there. Okay, fine.
Ta có thể thêm số hạng đó vào. Được rồi.
Now let's replace this. I mean, the last step, step five to seven or so in the NVA handout — but let's do this sort of just using Ohm's law directly.
Giờ ta thay các dòng điện này. Ý thầy là bước cuối, bước năm đến bảy trong tài liệu NVA, nhưng ta cứ dùng trực tiếp định luật Ohm.
What is I R1?
I R1 bằng bao nhiêu?
Well, this is going to be equal to the voltage on the left side of the current arrow — that's Vminus — minus the voltage on the right side minus the voltage on the left side minus Vin minus divided Ohm's law by R1.
Nó bằng điện áp ở phía bên trái của mũi tên dòng điện, là Vminus, trừ điện áp ở phía bên phải, trừ điện áp phía bên trái, trừ Vin trừ, chia cho R1 theo định luật Ohm.
That is equal to I R2.
Cái đó bằng I R2.
Well, that is going to be equal to Vminus, the voltage on the left side this time of the current arrow minus the voltage on the other side of the current arrow minus Vout divided by R2, Ohm's law.
I R2 thì bằng Vminus, điện áp ở phía bên trái của mũi tên dòng điện lần này, trừ điện áp ở phía bên kia của mũi tên là Vout, chia cho R2, định luật Ohm.
And then we also get a second node equation. That's the node equation here. You can either write a node equation.
Rồi ta còn có phương trình nút thứ hai. Đó là phương trình nút ở đây. Ta có thể viết phương trình nút.
Or you can recognize this as a voltage divider and just write down the result from the voltage divider. Because this is an NVA example, we are playing computer.
Hoặc nhận ra đây là mạch chia áp và viết luôn kết quả của mạch chia áp. Vì đây là ví dụ NVA, ta cứ đóng vai máy tính.
We are going to actually write the KVL — KCL equation.
Ta sẽ viết thật ra là KVL — KCL.
So it's going to be Vplus minus Vin plus divided by R1 — it's a different R1, but it has the same value — is equal to Vplus over —
Nó sẽ là Vplus trừ Vin plus chia cho R1, là một R1 khác nhưng cùng giá trị, bằng Vplus trên —
no, this is not true.
không, cái này sai.
It's equal to minus, right? The sum of all current leaving must be zero. These two currents are leaving. And here we also have this current and this current.
Nó bằng trừ, đúng không? Tổng các dòng điện đi ra phải bằng không. Hai dòng này đi ra. Và ở đây còn có dòng này và dòng này.
They're leaving. So the sum of these better be zero.
Chúng cũng đi ra. Nên tổng của chúng phải bằng không.
Okay, so in the handout it's correct. I fix it here too, thankfully.
Được rồi, trong tài liệu thì đúng. May là thầy cũng sửa ở đây rồi.
So the sum of all currents leaving is equal, or the sum of all currents leaving a node is equal to the sum of all currents entering that node.
Tổng các dòng điện đi ra bằng, hay tổng các dòng điện đi ra khỏi một nút bằng tổng các dòng điện đi vào nút đó.
That, of course, would be the same thing. So you get these equations. And then if you try to solve them, what do you get?
Tất nhiên là như nhau. Vậy ta có các phương trình này. Nếu giải chúng thì ta được gì?
Whatever the term was, you have — you're missing one equation.
Dù số hạng là gì, ta có — các em đang thiếu một phương trình.
You don't have enough equations, so you're not going to get a result. And what are you going to do to actually get a result? Because after all, that's the point of the analysis.
Không đủ phương trình nên sẽ không ra kết quả. Vậy phải làm gì để có kết quả? Vì suy cho cùng, đó là mục đích của phép phân tích.
Where do you get an additional equation from?
Ta lấy thêm một phương trình từ đâu?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Exactly, so the third equation six is Vplus is equal to Vminus.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Chính xác, phương trình thứ ba, số sáu, là Vplus bằng Vminus.
And then you do some analysis. And what you get is Vout. So this is solving linear equations. Module One, you know this.
Rồi ta biến đổi một chút. Và kết quả ta được là Vout. Đây là giải hệ phương trình tuyến tính. Module Một, các em biết rồi.
You can do this in your sleep, so we're no going to. It's going to be equal to Vin plus minus Vin minus times R2 over R1.
Nhắm mắt cũng làm được, nên ta không làm nữa. Nó bằng Vin plus trừ Vin minus nhân R2 chia R1.
You have this circuit here.
Ta có mạch này ở đây.
And what it produces is an output voltage that is equal to the difference of whatever you apply at the input multiplied with the fact that that's equal to the ratio of R2 over R1, which of course you can choose by putting in appropriate resistors — extremely useful, extremely useful.
Và nó tạo ra điện áp ngõ ra bằng hiệu của những gì ta đưa vào ngõ vào nhân với hệ số bằng tỉ số R2 chia R1, mà tất nhiên ta chọn được bằng cách dùng các điện trở phù hợp. Cực kỳ hữu ích, cực kỳ hữu ích.
Very often, you have that.
Rất thường gặp trường hợp này.
For example, you have a bridge circuit that's scale, or whatever, and that we had a little demo on, you can use this circuit to amplify that voltage, pick it up and amplify it.
Ví dụ, có một mạch cầu như cái cân, mà ta đã có demo nhỏ, ta có thể dùng mạch này để khuếch đại điện áp đó, lấy tín hiệu và khuếch đại nó.
Be careful. Be careful that the current flowing into these terminals is not zero, because there is resistors here.
Cẩn thận. Cẩn thận vì dòng điện chảy vào các đầu này không bằng không, do có các điện trở ở đây.
So if you want zero current, what do you do? Well, you put a buffer out in front.
Nếu muốn dòng bằng không thì làm sao? Ta đặt một mạch đệm ở phía trước.
You have a question? Or just need for oxygen? Yes?
Em có câu hỏi à? Hay chỉ cần thêm oxy? Em nói đi?
STUDENT
Can you tell us what you mean by if you want zero current, you put a buffer in front?
Thầy có thể giải thích ý thầy khi nói muốn dòng bằng không thì đặt mạch đệm ở phía trước không ạ?
PROFESSOR
So this current here is non-zero, right? This I R1, let's say, minus — this current here is minus I R1.
Dòng điện ở đây khác không, đúng không? Giả sử là I R1, trừ — dòng điện ở đây là trừ I R1.
That is going to be equal to, well, minus Vin minus over R1.
Nó bằng, ừ, trừ Vin minus chia R1.
Yeah, so anyways, this current here, this current before, we call this one I1. And this current I1 is equal to Vin minus over R1.
Dù sao thì dòng điện này, dòng lúc nãy, ta gọi nó là I1. Và dòng I1 này bằng Vin minus chia R1.
STUDENT
Wait, shouldn't it be Vminus minus V and minus over R1 because it's a voltage drop between Vminus?
Khoan, chẳng phải là Vminus trừ V in minus chia R1 vì đó là độ sụt áp giữa Vminus ạ?
PROFESSOR
Oh, you're right, minus Vminus, yeah. I did it for Vplus equals 0. Okay, but you're right. You're right.
Ồ, em nói đúng, trừ Vminus, đúng rồi. Lúc nãy em tính với Vplus bằng 0. Nhưng em nói đúng. Em đúng rồi.
Anyways, the point is that this is not equal to 0, okay? Generally, it's not equal to 0. And in many sensor application, you really can't pull current from the sensor.
Dù sao thì ý chính là cái này không bằng 0, được chứ? Nói chung nó không bằng 0. Và trong nhiều ứng dụng cảm biến, ta thực sự không thể lấy dòng điện từ cảm biến.
It's going to take the wrong measurement also if you do.
Nếu làm vậy thì phép đo cũng sẽ sai.
So in that case, you want to do something so that the current into this contraption is zero, that flows into this contraption is zero. So now I'm going to do another trick.
Vì thế trong trường hợp đó, ta cần làm gì đó để dòng điện đi vào cái mạch này bằng không, dòng chảy vào mạch này bằng không. Giờ tôi sẽ làm một mẹo khác.
Don't rip your laptop apart.
Đừng có tháo tung laptop ra nhé.
What we can do is, we can put a buffer here.
Cái ta có thể làm là đặt một mạch đệm ở đây.
And we apply Vin minus I. We apply that here. And this current is equal to 0.
Và ta đặt Vin trừ vào đây. Ta đặt nó ở đây. Và dòng điện này bằng 0.
And the current that flows into this amplifier, I1, that is going to be supplied by the buffer.
Còn dòng điện chạy vào bộ khuếch đại này, I1, sẽ do mạch đệm cung cấp.
STUDENT
What's the point? Don't you have a non-zero current beforehand [INAUDIBLE] PROFESSOR: Here we have a current that is not zero, but here we have a current that is 0.
Vậy ý nghĩa là gì? Chẳng phải trước đó có dòng khác không sao? [KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Ở đây ta có dòng điện khác không, nhưng ở đây dòng điện bằng 0.
If you had a bridge circuit here — we've had these bridge circuits, where the resistor is there. You measured something, for example, the weight of something.
Giả sử ở đây có một mạch cầu — ta đã học các mạch cầu này, có điện trở ở đó. Em đo một thứ gì đó, ví dụ khối lượng của một vật.
Then you analyze the circuit a million times, VDD, VSS, whatever. And you want to know this voltage here. You want to know this voltage.
Rồi em phân tích mạch cả triệu lần, VDD, VSS, gì cũng được. Và em muốn biết điện áp ở đây. Em muốn biết điện áp này.
And you want to amplify it. Well, you can use this circuit for doing this.
Và em muốn khuếch đại nó. Thì em có thể dùng mạch này để làm việc đó.
But if you connect this circuit here without any of the buffers, you're going to pull current out of these nodes.
Nhưng nếu nối mạch này vào đây mà không có mạch đệm nào, em sẽ lấy dòng điện ra khỏi các nút này.
And that will change the voltage drop, because the resistors probably changes the very voltage that you're trying to measure — not good. So you put the buffer one here.
Và điều đó làm thay đổi độ sụt áp, vì các điện trở có thể làm thay đổi chính điện áp mà em đang cố đo — không tốt. Nên em đặt một mạch đệm ở đây.
You put another one there. And now the current is 0, because the buffer supplies the current, but the buffer itself doesn't take any current in here. Okay, I'm glad I helped with that.
Và một cái nữa ở kia. Và giờ dòng điện bằng 0, vì mạch đệm cung cấp dòng điện, còn bản thân mạch đệm không lấy dòng điện nào vào đây. Được rồi, vui là tôi đã giúp được.
You had another question?
Em còn câu hỏi khác không?
STUDENT
Yeah, could you explain how you got Vout again? Before the [INAUDIBLE].
Dạ, thầy giải thích lại cách có Vout được không ạ? Trước phần [KHÔNG NGHE RÕ].
PROFESSOR
This, how I got this Vout?
Cái này, tôi có Vout này bằng cách nào à?
STUDENT
Yeah.
Vâng.
PROFESSOR
Okay, so this was some work. I simply solved these equations. We had an equation one, an equation two. We have an equation three.
Được, phần này hơi tốn công. Tôi chỉ đơn giản giải các phương trình này. Ta có phương trình một, phương trình hai. Ta có phương trình ba.
Now it's just crunch time. So you just need to solve these equations. I didn't do that in front of class, because I can't, anyways, yeah.
Giờ chỉ là giai đoạn tính toán. Nên em chỉ cần giải các phương trình này. Tôi không làm trước lớp, vì tôi không thể, dù sao thì, vâng.
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Yeah. Yes?
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Vâng. Em nói đi?
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: Precisely.
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Chính xác.
So the question is, the op-amp is a little bit like the volt meter. It measures what it's supposed to measure, but it doesn't affect the circuit. So again, that's absolutely true.
Vậy câu hỏi là, op-amp hơi giống vôn kế. Nó đo thứ cần đo, nhưng không ảnh hưởng đến mạch. Vâng, điều đó hoàn toàn đúng.
It does not affect the circuit, because there is no current flowing in. But the minute you apply other elements around the op-amp like this R1 here, you've got to be careful.
Nó không ảnh hưởng đến mạch, vì không có dòng điện chạy vào. Nhưng khi em thêm các phần tử khác quanh op-amp như R1 này, em phải cẩn thận.
Now it's no longer true, but you can fix it by just using another op-amp here, where you don't have any of these resistors. And now the current is going to be zero there, yeah.
Lúc đó điều ấy không còn đúng, nhưng có thể sửa bằng cách dùng thêm một op-amp ở đây, không có điện trở nào trong đó. Và khi đó dòng điện ở đó sẽ bằng không.
STUDENT
[INAUDIBLE] PROFESSOR: If we add the buffer, we need what?
[KHÔNG NGHE RÕ] GIẢNG VIÊN: Nếu thêm mạch đệm thì ta cần gì?
STUDENT
Do we need [INAUDIBLE] after adding the buffer [INAUDIBLE]?
Sau khi thêm mạch đệm thì có cần [KHÔNG NGHE RÕ] không ạ?
PROFESSOR
Yeah, so I'm not sure I understand your question. We apply the input voltage now here. We don't apply it here anymore.
Tôi không chắc hiểu câu hỏi của em. Giờ ta đặt điện áp đầu vào ở đây. Ta không đặt nó ở đây nữa.
STUDENT
But we've only [INAUDIBLE] after adding the buffer, right?
Nhưng ta chỉ [KHÔNG NGHE RÕ] sau khi thêm mạch đệm, đúng không ạ?
PROFESSOR
Yeah, we just add a buffer. And we leave this away. That's why I called this Vin prime. This is our new input.
Vâng, ta chỉ thêm một mạch đệm. Và bỏ phần này đi. Vì thế tôi gọi đây là Vin prime. Đây là đầu vào mới của ta.
That's really where we connect the input, whereas the buffer generates this other input. Yeah, good question. Yes?
Đó mới là chỗ ta nối đầu vào, còn mạch đệm tạo ra đầu vào kia. Vâng, câu hỏi hay. Em nói đi?
STUDENT
[INAUDIBLE] the KCL equation, for the very first [INAUDIBLE] that one.
[KHÔNG NGHE RÕ] phương trình KCL, cho cái đầu tiên [KHÔNG NGHE RÕ] cái đó.
PROFESSOR
This one?
Cái này à?
STUDENT
Those [INAUDIBLE] rather than plus, because by KCL, you called a new current called I. Shouldn't that I leak a current across R2, not their [INAUDIBLE]?
Những cái [KHÔNG NGHE RÕ] chứ không phải dấu cộng, vì theo KCL, thầy đặt một dòng mới gọi là I. Chẳng phải I đó rò một dòng qua R2, không phải ở đó sao [KHÔNG NGHE RÕ]?
PROFESSOR
So look, I mean, if you had — it's like water.
Em xem này, nếu có — nó giống như nước.
If water is leaving this node and water is leaving that node, if that water all was positive also, then all the water, no, I mean, KCL — I'm not sure how I can explain this.
Nếu nước chảy ra khỏi nút này và nước chảy ra khỏi nút kia, mà nước đó đều dương luôn, thì tất cả nước, không, ý tôi là KCL — tôi không chắc giải thích thế nào. Có lẽ lần này ví dụ nước không hiệu quả.
Maybe the water doesn't work for once.
SINH VIÊN
The sum of all currents flowing out of a node must be equal to the sum of all currents flowing into the node.
Tổng các dòng điện chảy ra khỏi một nút phải bằng tổng các dòng điện chảy vào nút đó. Vâng, nhưng ở đây ta có I cộng dòng điện bằng I [KHÔNG NGHE RÕ].
STUDENT
Sure, but what we have here is I plus current equals I [INAUDIBLE].
PROFESSOR
The sum of all parents leaving the node must be equal to the sum of all — STUDENT: That I is saying, when you add the buffer in this case, I equals negative I R1.
Tổng tất cả dòng rời khỏi nút phải bằng tổng tất cả — SINH VIÊN: Cái I đó nói rằng, khi thêm mạch đệm trong trường hợp này, I bằng âm I R1. Không, cái này chỉ là I R1.
PROFESSOR
No, this is just I R1. And this is I R2.
Còn đây là I R2. Nên chỗ này sai rồi.
So this is wrong here. I R1 plus I R2 is equal to 0.
I R1 cộng I R2 bằng 0. I R1 cộng I R2 bằng 0.
The sum of all currents leaving the node is equal to the sum of all currents entering the node.
Tổng các dòng điện đi ra khỏi nút bằng tổng các dòng điện đi vào nút.
There is nothing entering the node, so the sum of all currents leaving the node is I R1 plus I R2 is equal to 0, because there is nothing entering the node.
Không có dòng nào đi vào nút, nên tổng các dòng điện đi ra khỏi nút là I R1 cộng I R2 bằng 0, vì không có dòng nào đi vào nút.
STUDENT
OK, but what [INAUDIBLE] when we were calculating Ohm's Law then I R1 should be equal to, well, so — sorry, I'll talk to you after class about it.
Dạ, nhưng lúc [KHÔNG NGHE RÕ] khi mình tính theo định luật Ohm thì I R1 phải bằng, à thì — xin lỗi, em sẽ hỏi thầy sau giờ học.
PROFESSOR
Okay. Well thanks, you just leave me just enough time to deal with the current source. Okay, so but, yes, I'm sorry that I wrote this first wrong.
Được. Cảm ơn em, em để lại cho thầy vừa đủ thời gian để nói về nguồn dòng. Thầy xin lỗi vì ban đầu viết sai chỗ này.
But now it's correct.
Còn bây giờ thì đúng rồi.
So current source — so we will take this as a design problem, simple design problem, warm up for next lecture, Thursday's lecture.
Về nguồn dòng, chúng ta sẽ coi đây là một bài toán thiết kế đơn giản, khởi động cho bài giảng tiếp theo, bài thứ Năm.
We have to design a current source now. Wow, that sounds difficult. Well, what are we going to use? Well, we need a source.
Giờ ta phải thiết kế một nguồn dòng. Nghe có vẻ khó nhỉ. Vậy ta sẽ dùng gì? Thì ta cần một nguồn.
But if we go to RadioShack or whatever company that isn't bankrupt yet and we buy a source, a battery or whatever, they will not have a current source for us, but they will supply us a voltage source.
Nhưng nếu ta đến RadioShack hay công ty nào đó chưa phá sản và mua một nguồn, một cục pin hay gì đó, họ sẽ không có nguồn dòng cho ta, mà chỉ bán cho ta nguồn áp.
So we'll start with a voltage source.
Vậy ta bắt đầu với một nguồn áp.
So we have a voltage source VS. Now we want the current. Well, what element could be used to generate a current? Well, a resistor, R. In fact, what is the current?
Ta có nguồn áp VS. Giờ ta muốn có dòng điện. Phần tử nào có thể dùng để tạo ra dòng điện? Điện trở R. Thật vậy, dòng điện là bao nhiêu?
Well, the current IR is going to be equal to VS over R. And it's even constant.
Dòng điện IR sẽ bằng VS chia R. Và nó còn là hằng số.
As long as we don't change the value of R, that current is constant. So it is actually easy to generate a current IR that is constant.
Miễn là ta không đổi giá trị R, dòng điện đó không đổi. Vậy thực ra rất dễ để tạo ra một dòng điện IR không đổi.
There is just one little rub in here. What's the rub?
Chỉ có một vấn đề nhỏ ở đây. Vấn đề đó là gì?
Yes?
Em nào?
STUDENT
Our voltage might drop.
Điện áp có thể bị sụt ạ.
PROFESSOR
Yeah, okay, so but you know, it's the perfect voltage source. So the voltage source stays constant. The resistance stays constant. We get that current.
Ừ, nhưng em biết đấy, đây là nguồn áp lý tưởng. Nên điện áp nguồn giữ không đổi. Điện trở giữ không đổi. Ta có dòng điện đó.
The current is constant. We can adjust the value of it, just use a different resistor. We can get any current we'd like.
Dòng điện không đổi. Ta có thể chỉnh giá trị của nó, chỉ cần dùng điện trở khác. Ta có thể có bất kỳ dòng điện nào ta muốn.
But why can't we use this in our touch sensor as a current source?
Vậy tại sao ta không dùng cái này trong cảm biến cảm ứng làm nguồn dòng?
Yes?
Em nào?
STUDENT
If there is any [INAUDIBLE] the current will change.
Nếu có [KHÔNG NGHE RÕ] thì dòng điện sẽ thay đổi.
PROFESSOR
Yeah, I mean, if we were to put our touch sensor somewhere in there, then the current would change. Putting it another way, the current there is just perfect.
Đúng, nếu ta đặt cảm biến cảm ứng vào đâu đó trong đó, thì dòng điện sẽ thay đổi. Nói cách khác, dòng điện ở đó hoàn hảo.
It's just how will we get to it? I mean, it disappears in this ground. And then it's not very useful anymore.
Vấn đề chỉ là làm sao ta lấy được nó. Nó biến mất vào đất (ground) này. Và khi đó nó không còn hữu ích nữa.
We somehow would like to have a ground node that acts like a ground. What does this mean?
Ta muốn có một nút hoạt động như đất. Điều này nghĩa là gì?
Well, the voltage is always nice, and stable, and doesn't change, but it doesn't just eat up all the current that we dump into it.
Điện áp luôn đẹp, ổn định, không thay đổi, nhưng nó không nuốt hết dòng điện ta đổ vào.
That sounds kind of crazy. Does such a thing exist?
Nghe hơi điên rồ nhỉ. Có thứ như vậy không?
Yes?
Em nào?
STUDENT
A buffer.
Mạch đệm ạ.
PROFESSOR
Yeah, somehow I think you are on to something, a buffer or something like that.
Ừ, thầy nghĩ em đang đi đúng hướng, mạch đệm hay gì đó tương tự.
Look, if we had an operational amplifier and we put this terminal to zero volts — this is zero volts. We connect it with ground.
Nhìn này, nếu ta có một op-amp và đặt cực này ở 0 volt — đây là 0 volt. Ta nối nó với đất.
What is the other terminal here if we — once we apply negative feedback? It would be zero volts too, right? So we put our current into this zero volts.
Vậy cực còn lại là bao nhiêu khi ta áp dụng hồi tiếp âm? hồi tiếp? Cũng sẽ là 0 volt, đúng không? Vậy ta đưa dòng điện vào điểm 0 volt này.
So we take our resistor, put that here. We take our source, VS, put that here. And what is the current that's flowing here? Well, that's IR.
Ta lấy điện trở, đặt ở đây. Ta lấy nguồn VS, đặt ở đây. Vậy dòng điện chạy ở đây là bao nhiêu? Đó là IR.
And that's equal to VS over r. Wow, that's good. Now we want to do something with this current. Well, we need to close our negative feedback loop anyways.
Và nó bằng VS chia r. Tuyệt vời. Giờ ta muốn làm gì đó với dòng điện này. Dù sao ta cũng cần đóng vòng hồi tiếp âm.
So now I have negative feedback. And the current flows into — let's call this resistor RL, RX. Whatever name we want to give, it doesn't matter. It's not a baby.
Vậy giờ ta có hồi tiếp âm. Và dòng điện chạy vào — gọi điện trở này là RL, RX. Đặt tên gì cũng được, không quan trọng. Nó đâu phải em bé.
It's not important. So just give it a name. Okay, let's say this resistor was 10 ohms. I ask you, what is this current here?
Không quan trọng. Cứ đặt đại một cái tên. Giả sử điện trở này là 10 ohm. Thầy hỏi, dòng điện ở đây là bao nhiêu?
Let's say that this current, let's call it also IL. What is the value of this current here?
Giả sử ta cũng gọi dòng điện này là IL. Giá trị dòng điện này là bao nhiêu?
STUDENT
IR [INAUDIBLE].
IR [KHÔNG NGHE RÕ].
PROFESSOR
It's going to be equal to IR. It's equal to VS over R. Now let's change this resistor, make it 100 ohms. What is the current?
Nó sẽ bằng IR. Bằng VS chia R. Giờ ta đổi điện trở này, cho thành 100 ohm. Dòng điện là bao nhiêu?
It's actually exactly the same. It doesn't matter what RL is. It doesn't matter. The current there is simply going to be equal to IR.
Thực ra y hệt như cũ. RL là bao nhiêu cũng không quan trọng. Không quan trọng. Dòng điện ở đó đơn giản sẽ bằng IR.
The op-amp makes sure that that's the case, because it keeps this voltage here nice at zero, but the current cannot flow in the op-amp. Therefore, it has to flow through whatever we connect here.
Op-amp đảm bảo điều đó, vì nó giữ điện áp ở đây đúng bằng 0, nhưng dòng điện không thể chạy vào op-amp. Do đó nó buộc phải chạy qua bất cứ thứ gì ta nối ở đây.
So this acts like a current source. The current in RL is constant because that's the definition of a current source. Now in our touch sensor, we had a capacitor.
Vậy mạch này hoạt động như một nguồn dòng. Dòng điện qua RL không đổi, vì đó là định nghĩa của nguồn dòng. Trong cảm biến cảm ứng của ta có một tụ điện.
And we wanted current, a constant current flowing into our capacitor. Well, we just replace RL with the capacitor.
Và ta muốn có dòng điện không đổi chạy vào tụ điện. Ta chỉ việc thay RL bằng tụ điện.
So touch sensor, Ctouch, and over here we have a resistor.
Vậy cảm biến cảm ứng, Ctouch, và ở đây ta có một điện trở.
And we have a voltage source.
Và ta có một nguồn áp.
This is zero. Consequently, this is also zero.
Cái này bằng không. Do đó, cái này cũng bằng không.
And the current that is flowing here is going to be VS over R. And it doesn't matter at all what Ctouch is. We have a current source.
Và dòng điện chạy qua đây sẽ là VS chia R. Và Ctouch bằng bao nhiêu cũng không quan trọng. Ta có một nguồn dòng.
We have our touch sensor — slick. And all we need is an op-amp — a very simple circuit.
Ta có cảm biến chạm của mình — gọn ghẽ. Và ta chỉ cần một op-amp, một mạch rất đơn giản.
In the lab, you actually, you replace VS with a square wave. And you have a box that does this for you.
Trong lab, các em thay VS bằng một sóng vuông. Và có một thiết bị tạo ra sóng này cho các em.
You have a function generator. You use this for VS. That puts, let's say, plus VS and minus VS, alternatively.
Đó là máy phát hàm. Các em dùng nó làm VS. Nó tạo ra, giả sử, lần lượt +VS và - VS.
And then well, this is really the source. You replace your constant VS with that thing. You put the resistor here.
Và đây mới thật sự là nguồn. Các em thay VS không đổi bằng thứ đó. Các em đặt điện trở ở đây.
You put the op-amp. In the lab, don't forget to hook up VDD and VSS. It's not going to work otherwise. But you just took it up correctly.
Các em đặt op-amp. Trong lab, đừng quên nối VDD và VSS. Không thì nó sẽ không chạy. Nhưng các em đã nối đúng rồi.
Don't mix them up. Otherwise, this thing gets very hot. And you can burn your finger.
Đừng nhầm chúng với nhau. Nếu không, nó sẽ rất nóng. Và các em có thể bị bỏng ngón tay.
You put the capacitor Ctouch here close to the output.
Các em đặt tụ điện Ctouch ở đây, gần ngõ ra.
And you also will need to put the second resistor there.
Và các em cũng cần đặt điện trở thứ hai ở đó.
Last lecture, we talk about why we need that resistor, and so on. You just put it there. And they tell you what value it needs to be. It's in the lab instructions.
Bài trước, ta đã nói vì sao cần điện trở đó, v.v. Các em cứ đặt nó vào. Và họ sẽ cho biết giá trị cần dùng. Nó nằm trong hướng dẫn của lab.
And so that's your circuit. And then you look at Vout. Vout is going to be this triangle.
Vậy đó là mạch của các em. Rồi các em xem Vout. Vout sẽ là sóng tam giác này.
That's Vout. And the amplitude of the triangle is going depend. If there is a finger present, it's going to be small.
Đó là Vout. Và biên độ của sóng tam giác sẽ thay đổi. Nếu có ngón tay chạm vào, nó sẽ nhỏ.
And if there is no finger present, well, then it's going to be larger.
Và nếu không có ngón tay, thì nó sẽ lớn hơn.
And there is actually a thing called oscilloscope.
Có một thiết bị gọi là máy hiện sóng.
You have one in the lab. It's like a TV, but it's much more interesting and much more expensive. And it shows you these waveforms, okay? On the screen, you can look at them.
Trong lab có một cái. Nó giống cái TV, nhưng thú vị hơn nhiều và đắt hơn nhiều. Và nó hiển thị các dạng sóng này, đúng không? Các em xem chúng trên màn hình.
Oh, this one is a square wave. And you connect the other one. And you get the triangle. And you can see gets bigger and smaller.
À, cái này là sóng vuông. Rồi các em nối cái kia. Và các em thấy sóng tam giác. Và các em thấy nó lớn lên rồi nhỏ đi.
And depending on the size, you can determine, yup, touch, no touch. Okay, so that's how this thing works. So now we designed something. We designed a current source.
Và dựa vào độ lớn, các em xác định được: chạm, hay không chạm. Vậy đó là cách nó hoạt động. Vậy là ta vừa thiết kế xong một thứ. Ta đã thiết kế một nguồn dòng.
It wasn't that difficult, right? Are there questions? Yes?
Không khó lắm, đúng không? Có câu hỏi nào không? Em nào?
STUDENT
So someone in the discussion yesterday asked what happens if you put two ideal current sources in series. Now that we [INAUDIBLE].
Hôm qua trong buổi thảo luận có bạn hỏi chuyện gì xảy ra nếu mắc nối tiếp hai nguồn dòng lý tưởng. Giờ thì chúng ta [KHÔNG NGHE RÕ].
PROFESSOR
So what happens if you take two current sources, you put in series?
Vậy chuyện gì xảy ra nếu lấy hai nguồn dòng rồi mắc nối tiếp?
This one is one amp and this one is two amps?
Cái này một ampe còn cái này hai ampe?
STUDENT
And so the TA answered that it would be dependent on how you build the current source, [INAUDIBLE].
Trợ giảng trả lời rằng nó phụ thuộc vào cách ta chế tạo nguồn dòng, [KHÔNG NGHE RÕ].
PROFESSOR
Okay, so what happens? So first of all, normally we treat current sources like op-amps [INAUDIBLE] or a voltage source, we treat them as ideal. And that doesn't exist.
Vậy chuyện gì xảy ra? Trước hết, thông thường ta coi nguồn dòng như op-amp [KHÔNG NGHE RÕ] hay nguồn áp, là lý tưởng. Mà thứ đó không tồn tại.
So then if we actually went to the lab and you somehow built current sources, then yes, they would have limitations. They would fight. This one would say two amps.
Nếu thật sự vào lab và bằng cách nào đó chế tạo được nguồn dòng, thì đúng, chúng sẽ có giới hạn. Chúng sẽ chống lại nhau. Cái này sẽ nói hai ampe.
And this would say, no way, it's one amp. And so this one would make its voltage as large as it can to force the full two amps through.
Còn cái kia nói, không đời nào, là một ampe. Và cái này sẽ tăng điện áp của nó lên hết mức để ép đủ hai ampe đi qua.
And this other one would say, no. Even you can make the voltage a million volts. I'm not going to have more than one amp. And maybe one breaks.
Và cái kia sẽ nói, không. Dù anh có tăng điện áp lên một triệu vôn, tôi cũng không cho quá một ampe. Và có thể một cái sẽ hỏng.
Or maybe there is a fuse, or whatever, something. Okay, so I mean, it's a fine question, but you know, the circuit makes utterly absolutely no sense, so why bother building it?
Hoặc có thể có cầu chì, hay thứ gì đó. Nên đó là một câu hỏi hay, nhưng mạch đó hoàn toàn vô nghĩa, vậy sao phải bận tâm xây nó?
And it's just, again, so within the scope of EECS16, I would just love it if you learn this NVA, Node-Voltage Analysis technique for operational amplifiers.
Và trong phạm vi EECS16, thầy chỉ mong các em học được kỹ thuật NVA, phân tích điện áp nút cho các bộ khuếch đại thuật toán.
Then I'll feed you circuits that are not nonsensical. And you analyze those.
Rồi thầy sẽ đưa các mạch không vô nghĩa. Và các em phân tích chúng.
I mean, this is kind of the same thing as you have a 5 volts and you have 10 volts.
Chuyện này cũng giống như có nguồn 5 vôn và nguồn 10 vôn.
Again, I mean, it's just — get your ECS degree first.
Thì, ý thầy là — hãy lấy bằng ECS trước đã.
And then with all the great salary that you make, you can study philosophy. And then you can pawn the questions like this. But first, do something very practical.
Rồi với mức lương cao các em kiếm được, các em có thể học triết học. Và rồi các em có thể tha hồ đặt những câu hỏi như vậy. Nhưng trước hết, hãy làm điều thiết thực.
Get an engineering degree — my advice, free.
Lấy bằng kỹ sư — lời khuyên của thầy, miễn phí.
[APPLAUSE] Okay, I'll see you Thursday. If you have ideas, burning ideas of what we need to design, send me email.
[VỖ TAY] Được rồi, thứ Năm gặp lại các em. Nếu các em có ý tưởng, ý tưởng cháy bỏng về thứ cần thiết kế, hãy gửi email cho thầy.
Depending on what it is, I'll do my best.
Tùy vào đó là gì, thầy sẽ cố gắng hết sức.
Đăng nhập để đánh giá học liệu này.
Đăng nhập để bình luận — chưa ai bình luận về học liệu này.
Không có khóa học liên quan.